1. 古诗词大全

初中文言文大全|翻译|鉴赏

共收录了54首初中文言文诗词
  • 作者:柳宗元 朝代:唐代

    永州之野产异蛇:黑质而白章,触草木尽死;以啮人,无御之者。然得而腊之以为饵,可以已大风、挛踠、瘘疠,去死肌,杀三虫。其始太医以王命聚之,岁赋其二。募有能捕之者,当其租入。永之人争奔走焉。

    有蒋氏者,专其利三世矣。问之,则曰:“吾祖死于是,吾父死于是,今吾嗣为之十二年,几死者数矣。”言之貌若甚戚者。余悲之,且曰:“若毒之乎?余将告于莅事者,更若役,复若赋,则如何?”蒋氏大戚,汪然出涕曰:“君将哀而生之乎?则吾斯役之不幸,未若复吾赋不幸之甚也。向吾不为斯役,则久已病矣。自吾氏三世居是乡,积于今六十岁矣。而乡邻之生日蹙,殚其地之出,竭其庐之入。号呼而转徙,饿渴而顿踣。触风雨,犯寒暑,呼嘘毒疠,往往而死者,相藉也。曩与吾祖居者,今其室十无一焉。与吾父居者,今其室十无二三焉。与吾居十二年者,今其室十无四五焉。非死即徙尔,而吾以捕蛇独存。悍吏之来吾乡,叫嚣乎东西,隳突乎南北;哗然而骇者,虽鸡狗不得宁焉。吾恂恂而起,视其缶,而吾蛇尚存,则弛然而卧。谨食之,时而献焉。退而甘食其土之有,以尽吾齿。盖一岁之犯死者二焉,其余则熙熙而乐,岂若吾乡邻之旦旦有是哉。今虽死乎此,比吾乡邻之死则已后矣,又安敢毒耶?”

    余闻而愈悲,孔子曰:“苛政猛于虎也!”吾尝疑乎是,今以蒋氏观之,犹信。呜呼!孰知赋敛之毒,有甚于是蛇者乎!故为之说,以俟夫观人风者得焉。

    yǒng zhōu zhī yě chǎn yì shé :hēi zhì ér bái zhāng ,chù cǎo mù jìn sǐ ;yǐ niè rén ,wú yù zhī zhě 。rán dé ér là zhī yǐ wéi ěr ,kě yǐ yǐ dà fēng 、luán wò 、lòu lì ,qù sǐ jī ,shā sān chóng 。qí shǐ tài yī yǐ wáng mìng jù zhī ,suì fù qí èr 。mù yǒu néng bǔ zhī zhě ,dāng qí zū rù 。yǒng zhī rén zhēng bēn zǒu yān 。

    yǒu jiǎng shì zhě ,zhuān qí lì sān shì yǐ 。wèn zhī ,zé yuē :“wú zǔ sǐ yú shì ,wú fù sǐ yú shì ,jīn wú sì wéi zhī shí èr nián ,jǐ sǐ zhě shù yǐ 。”yán zhī mào ruò shèn qī zhě 。yú bēi zhī ,qiě yuē :“ruò dú zhī hū ?yú jiāng gào yú lì shì zhě ,gèng ruò yì ,fù ruò fù ,zé rú hé ?”jiǎng shì dà qī ,wāng rán chū tì yuē :“jun1 jiāng āi ér shēng zhī hū ?zé wú sī yì zhī bú xìng ,wèi ruò fù wú fù bú xìng zhī shèn yě 。xiàng wú bú wéi sī yì ,zé jiǔ yǐ bìng yǐ 。zì wú shì sān shì jū shì xiāng ,jī yú jīn liù shí suì yǐ 。ér xiāng lín zhī shēng rì cù ,dān qí dì zhī chū ,jié qí lú zhī rù 。hào hū ér zhuǎn xǐ ,è kě ér dùn bó 。chù fēng yǔ ,fàn hán shǔ ,hū xū dú lì ,wǎng wǎng ér sǐ zhě ,xiàng jiè yě 。nǎng yǔ wú zǔ jū zhě ,jīn qí shì shí wú yī yān 。yǔ wú fù jū zhě ,jīn qí shì shí wú èr sān yān 。yǔ wú jū shí èr nián zhě ,jīn qí shì shí wú sì wǔ yān 。fēi sǐ jí xǐ ěr ,ér wú yǐ bǔ shé dú cún 。hàn lì zhī lái wú xiāng ,jiào xiāo hū dōng xī ,huī tū hū nán běi ;huá rán ér hài zhě ,suī jī gǒu bú dé níng yān 。wú xún xún ér qǐ ,shì qí fǒu ,ér wú shé shàng cún ,zé chí rán ér wò 。jǐn shí zhī ,shí ér xiàn yān 。tuì ér gān shí qí tǔ zhī yǒu ,yǐ jìn wú chǐ 。gài yī suì zhī fàn sǐ zhě èr yān ,qí yú zé xī xī ér lè ,qǐ ruò wú xiāng lín zhī dàn dàn yǒu shì zāi 。jīn suī sǐ hū cǐ ,bǐ wú xiāng lín zhī sǐ zé yǐ hòu yǐ ,yòu ān gǎn dú yē ?”

    yú wén ér yù bēi ,kǒng zǐ yuē :“kē zhèng měng yú hǔ yě !”wú cháng yí hū shì ,jīn yǐ jiǎng shì guān zhī ,yóu xìn 。wū hū !shú zhī fù liǎn zhī dú ,yǒu shèn yú shì shé zhě hū !gù wéi zhī shuō ,yǐ sì fū guān rén fēng zhě dé yān 。

  • 作者:佚名 朝代:先秦

    昔一人嗜酒,忽遇故人,其故人乃悭吝之徒。嗜酒者曰:“望诣贵府一叙,口渴心烦,或茶或酒,求止渴耳。”故人曰:“吾贱寓甚遐,不敢劳烦玉趾。”嗜酒者曰:“谅第二三十里耳。”故人曰:“敝寓甚陋,不堪屈尊。”嗜酒者曰:“但启户就好。”故人曰:“奈器皿不备,无有杯盏。”嗜酒者曰:“吾与尔相知,瓶饮亦好。”故人曰:“且待吾半日,吾访友毕即呼尔同归。”嗜酒者目瞪口呆。

    xī yī rén shì jiǔ ,hū yù gù rén ,qí gù rén nǎi qiān lìn zhī tú 。shì jiǔ zhě yuē :“wàng yì guì fǔ yī xù ,kǒu kě xīn fán ,huò chá huò jiǔ ,qiú zhǐ kě ěr 。”gù rén yuē :“wú jiàn yù shèn xiá ,bú gǎn láo fán yù zhǐ 。”shì jiǔ zhě yuē :“liàng dì èr sān shí lǐ ěr 。”gù rén yuē :“bì yù shèn lòu ,bú kān qū zūn 。”shì jiǔ zhě yuē :“dàn qǐ hù jiù hǎo 。”gù rén yuē :“nài qì mǐn bú bèi ,wú yǒu bēi zhǎn 。”shì jiǔ zhě yuē :“wú yǔ ěr xiàng zhī ,píng yǐn yì hǎo 。”gù rén yuē :“qiě dài wú bàn rì ,wú fǎng yǒu bì jí hū ěr tóng guī 。”shì jiǔ zhě mù dèng kǒu dāi 。

  • 作者:柳宗元 朝代:唐代

    黔无驴,有好事者船载以入。至则无可用,放之山下。虎见之,庞然大物也,以为神,蔽林间窥之。稍出近之,慭慭然,莫相知。

    他日,驴一鸣,虎大骇,远遁;以为且噬己也,甚恐。然往来视之,觉无异能者;益习其声,又近出前后,终不敢搏。稍近,益狎,荡倚冲冒。驴不胜怒,蹄之。虎因喜,计之曰:“技止此耳!”因跳踉大㘎,断其喉,尽其肉,乃去。

    噫!形之庞也类有德,声之宏也类有能。向不出其技,虎虽猛,疑畏,卒不敢取。今若是焉,悲夫!

    qián wú lǘ ,yǒu hǎo shì zhě chuán zǎi yǐ rù 。zhì zé wú kě yòng ,fàng zhī shān xià 。hǔ jiàn zhī ,páng rán dà wù yě ,yǐ wéi shén ,bì lín jiān kuī zhī 。shāo chū jìn zhī ,yìn yìn rán ,mò xiàng zhī 。

    tā rì ,lǘ yī míng ,hǔ dà hài ,yuǎn dùn ;yǐ wéi qiě shì jǐ yě ,shèn kǒng 。rán wǎng lái shì zhī ,jiào wú yì néng zhě ;yì xí qí shēng ,yòu jìn chū qián hòu ,zhōng bú gǎn bó 。shāo jìn ,yì xiá ,dàng yǐ chōng mào 。lǘ bú shèng nù ,tí zhī 。hǔ yīn xǐ ,jì zhī yuē :“jì zhǐ cǐ ěr !”yīn tiào liàng dà 㘎,duàn qí hóu ,jìn qí ròu ,nǎi qù 。

    yī !xíng zhī páng yě lèi yǒu dé ,shēng zhī hóng yě lèi yǒu néng 。xiàng bú chū qí jì ,hǔ suī měng ,yí wèi ,zú bú gǎn qǔ 。jīn ruò shì yān ,bēi fū !

  • 作者:姚鼐 朝代:清代

    泰山之阳,汶水西流;其阴,济水东流。阳谷皆入汶,阴谷皆入济。当其南北分者,古长城也。最高日观峰,在长城南十五里。

    余以乾隆三十九年十二月,自京师乘风雪,历齐河、长清,穿泰山西北谷,越长城之限,至于泰安。是月丁未,与知府朱孝纯子颍由南麓登。四十五里,道皆砌石为磴,其级七千有余。

    泰山正南面有三谷。中谷绕泰安城下,郦道元所谓环水也。余始循以入,道少半,越中岭,复循西谷,遂至其巅。古时登山,循东谷入,道有天门。东谷者,古谓之天门溪水,余所不至也。今所经中岭及山巅崖限当道者,世皆谓之天门云。道中迷雾冰滑,磴几不可登。及既上,苍山负雪,明烛天南;望晚日照城郭,汶水、徂徕如画,而半山居雾若带然。

    戊申晦,五鼓,与子颖坐日观亭,待日出。大风扬积雪击面。亭东自足下皆云漫。稍见云中白若摴蒱数十立者,山也。极天云一线异色,须臾成五彩。日上,正赤如丹,下有红光,动摇承之。或曰,此东海也。回视日观以西峰,或得日,或否,绛皓驳色,而皆若偻。

    亭西有岱祠,又有碧霞元君祠;皇帝行宫在碧霞元君祠东。是日,观道中石刻,自唐显庆以来,其远古刻尽漫失。僻不当道者,皆不及往。

    山多石,少土;石苍黑色,多平方,少圜。少杂树,多松,生石罅,皆平顶。冰雪,无瀑水,无鸟兽音迹。至日观数里内无树,而雪与人膝齐。

    桐城姚鼐记。

    tài shān zhī yáng ,wèn shuǐ xī liú ;qí yīn ,jì shuǐ dōng liú 。yáng gǔ jiē rù wèn ,yīn gǔ jiē rù jì 。dāng qí nán běi fèn zhě ,gǔ zhǎng chéng yě 。zuì gāo rì guān fēng ,zài zhǎng chéng nán shí wǔ lǐ 。

    yú yǐ qián lóng sān shí jiǔ nián shí èr yuè ,zì jīng shī chéng fēng xuě ,lì qí hé 、zhǎng qīng ,chuān tài shān xī běi gǔ ,yuè zhǎng chéng zhī xiàn ,zhì yú tài ān 。shì yuè dīng wèi ,yǔ zhī fǔ zhū xiào chún zǐ yǐng yóu nán lù dēng 。sì shí wǔ lǐ ,dào jiē qì shí wéi dèng ,qí jí qī qiān yǒu yú 。

    tài shān zhèng nán miàn yǒu sān gǔ 。zhōng gǔ rào tài ān chéng xià ,lì dào yuán suǒ wèi huán shuǐ yě 。yú shǐ xún yǐ rù ,dào shǎo bàn ,yuè zhōng lǐng ,fù xún xī gǔ ,suí zhì qí diān 。gǔ shí dēng shān ,xún dōng gǔ rù ,dào yǒu tiān mén 。dōng gǔ zhě ,gǔ wèi zhī tiān mén xī shuǐ ,yú suǒ bú zhì yě 。jīn suǒ jīng zhōng lǐng jí shān diān yá xiàn dāng dào zhě ,shì jiē wèi zhī tiān mén yún 。dào zhōng mí wù bīng huá ,dèng jǐ bú kě dēng 。jí jì shàng ,cāng shān fù xuě ,míng zhú tiān nán ;wàng wǎn rì zhào chéng guō ,wèn shuǐ 、cú lái rú huà ,ér bàn shān jū wù ruò dài rán 。

    wù shēn huì ,wǔ gǔ ,yǔ zǐ yǐng zuò rì guān tíng ,dài rì chū 。dà fēng yáng jī xuě jī miàn 。tíng dōng zì zú xià jiē yún màn 。shāo jiàn yún zhōng bái ruò chī pú shù shí lì zhě ,shān yě 。jí tiān yún yī xiàn yì sè ,xū yú chéng wǔ cǎi 。rì shàng ,zhèng chì rú dān ,xià yǒu hóng guāng ,dòng yáo chéng zhī 。huò yuē ,cǐ dōng hǎi yě 。huí shì rì guān yǐ xī fēng ,huò dé rì ,huò fǒu ,jiàng hào bó sè ,ér jiē ruò lǚ 。

    tíng xī yǒu dài cí ,yòu yǒu bì xiá yuán jun1 cí ;huáng dì háng gōng zài bì xiá yuán jun1 cí dōng 。shì rì ,guān dào zhōng shí kè ,zì táng xiǎn qìng yǐ lái ,qí yuǎn gǔ kè jìn màn shī 。pì bú dāng dào zhě ,jiē bú jí wǎng 。

    shān duō shí ,shǎo tǔ ;shí cāng hēi sè ,duō píng fāng ,shǎo huán 。shǎo zá shù ,duō sōng ,shēng shí xià ,jiē píng dǐng 。bīng xuě ,wú bào shuǐ ,wú niǎo shòu yīn jì 。zhì rì guān shù lǐ nèi wú shù ,ér xuě yǔ rén xī qí 。

    tóng chéng yáo nài jì 。

  • 作者:佚名 朝代:先秦

    子曰:“学而时习之,不亦说乎?有朋自远方来,不亦乐乎?人不知而不愠,不亦君子乎?”《学而》

    曾子曰:“吾日三省吾身:为人谋而不忠乎?与朋友交而不信乎?传不习乎?”《学而》

    子曰:“吾十有五而志于学,三十而立,四十而不惑,五十而知天命,六十而耳顺,七十而从心所欲,不逾矩。”《为政》

    子曰:“温故而知新,可以为师矣。”《为政》

    子曰:“学而不思则罔,思而不学则殆。”《为政》

    子曰:“贤哉,回也!一箪食,一瓢饮,在陋巷,人不堪其忧,回也不改其乐。贤哉,回也!”《雍也》

    子曰:“知之者不如好之者,好之者不如乐之者。”《雍也》

    子曰:“饭疏食饮水,曲肱而枕之,乐亦在其中矣。不义而富且贵,于我如浮云。”《述而》

    子曰:“三人行,必有我师焉。择其善者而从之,其不善者而改之。”《述而》

    子在川上曰:“逝者如斯夫,不舍昼夜。”《子罕》

    子曰:“三军可夺帅也,匹夫不可夺志也。”《子罕》

    子夏曰:“博学而笃志,切问而近思,仁在其中矣。”《子张》

    zǐ yuē :“xué ér shí xí zhī ,bú yì shuō hū ?yǒu péng zì yuǎn fāng lái ,bú yì lè hū ?rén bú zhī ér bú yùn ,bú yì jun1 zǐ hū ?”《xué ér 》

    céng zǐ yuē :“wú rì sān shěng wú shēn :wéi rén móu ér bú zhōng hū ?yǔ péng yǒu jiāo ér bú xìn hū ?chuán bú xí hū ?”《xué ér 》

    zǐ yuē :“wú shí yǒu wǔ ér zhì yú xué ,sān shí ér lì ,sì shí ér bú huò ,wǔ shí ér zhī tiān mìng ,liù shí ér ěr shùn ,qī shí ér cóng xīn suǒ yù ,bú yú jǔ 。”《wéi zhèng 》

    zǐ yuē :“wēn gù ér zhī xīn ,kě yǐ wéi shī yǐ 。”《wéi zhèng 》

    zǐ yuē :“xué ér bú sī zé wǎng ,sī ér bú xué zé dài 。”《wéi zhèng 》

    zǐ yuē :“xián zāi ,huí yě !yī dān shí ,yī piáo yǐn ,zài lòu xiàng ,rén bú kān qí yōu ,huí yě bú gǎi qí lè 。xián zāi ,huí yě !”《yōng yě 》

    zǐ yuē :“zhī zhī zhě bú rú hǎo zhī zhě ,hǎo zhī zhě bú rú lè zhī zhě 。”《yōng yě 》

    zǐ yuē :“fàn shū shí yǐn shuǐ ,qǔ gōng ér zhěn zhī ,lè yì zài qí zhōng yǐ 。bú yì ér fù qiě guì ,yú wǒ rú fú yún 。”《shù ér 》

    zǐ yuē :“sān rén háng ,bì yǒu wǒ shī yān 。zé qí shàn zhě ér cóng zhī ,qí bú shàn zhě ér gǎi zhī 。”《shù ér 》

    zǐ zài chuān shàng yuē :“shì zhě rú sī fū ,bú shě zhòu yè 。”《zǐ hǎn 》

    zǐ yuē :“sān jun1 kě duó shuài yě ,pǐ fū bú kě duó zhì yě 。”《zǐ hǎn 》

    zǐ xià yuē :“bó xué ér dǔ zhì ,qiē wèn ér jìn sī ,rén zài qí zhōng yǐ 。”《zǐ zhāng 》

  • 作者:蒲松龄 朝代:清代

    康熙七年六月十七日戌刻,地大震。余适客稷下,方与表兄李笃之对烛饮。忽闻有声如雷,自东南来,向西北去。众骇异,不解其故。俄而几案摆簸,酒杯倾覆;屋梁椽柱,错折有声。相顾失色。久之,方知地震,各疾趋出。见楼阁房舍,仆而复起;墙倾屋塌之声,与儿啼女号,喧如鼎沸。

    人眩晕不能立,坐地上,随地转侧。河水倾泼丈余,鸡鸣犬吠满城中。逾一时许,始稍定。视街上,则男女裸聚,竞相告语,并忘其未衣也。后闻某处井倾仄,不可汲;某家楼台南北易向;栖霞山裂;沂水陷穴,广数亩。此真非常之奇变也。

    有邑人妇,夜起溲溺,回则狼衔其子。妇急与狼争。狼一缓颊,妇夺儿出,携抱中。狼蹲不去。妇大号。邻人奔集,狼乃去。妇惊定作喜,指天画地,述狼衔儿状,已夺儿状。良久,忽悟一身未着寸缕,乃奔。此与地震时男妇两忘者,同一情状也。人之惶急无谋,一何可笑!

    kāng xī qī nián liù yuè shí qī rì xū kè ,dì dà zhèn 。yú shì kè jì xià ,fāng yǔ biǎo xiōng lǐ dǔ zhī duì zhú yǐn 。hū wén yǒu shēng rú léi ,zì dōng nán lái ,xiàng xī běi qù 。zhòng hài yì ,bú jiě qí gù 。é ér jǐ àn bǎi bò ,jiǔ bēi qīng fù ;wū liáng chuán zhù ,cuò shé yǒu shēng 。xiàng gù shī sè 。jiǔ zhī ,fāng zhī dì zhèn ,gè jí qū chū 。jiàn lóu gé fáng shě ,pú ér fù qǐ ;qiáng qīng wū tā zhī shēng ,yǔ ér tí nǚ hào ,xuān rú dǐng fèi 。

    rén xuàn yūn bú néng lì ,zuò dì shàng ,suí dì zhuǎn cè 。hé shuǐ qīng pō zhàng yú ,jī míng quǎn fèi mǎn chéng zhōng 。yú yī shí xǔ ,shǐ shāo dìng 。shì jiē shàng ,zé nán nǚ luǒ jù ,jìng xiàng gào yǔ ,bìng wàng qí wèi yī yě 。hòu wén mǒu chù jǐng qīng zè ,bú kě jí ;mǒu jiā lóu tái nán běi yì xiàng ;qī xiá shān liè ;yí shuǐ xiàn xué ,guǎng shù mǔ 。cǐ zhēn fēi cháng zhī qí biàn yě 。

    yǒu yì rén fù ,yè qǐ sōu nì ,huí zé láng xián qí zǐ 。fù jí yǔ láng zhēng 。láng yī huǎn jiá ,fù duó ér chū ,xié bào zhōng 。láng dūn bú qù 。fù dà hào 。lín rén bēn jí ,láng nǎi qù 。fù jīng dìng zuò xǐ ,zhǐ tiān huà dì ,shù láng xián ér zhuàng ,yǐ duó ér zhuàng 。liáng jiǔ ,hū wù yī shēn wèi zhe cùn lǚ ,nǎi bēn 。cǐ yǔ dì zhèn shí nán fù liǎng wàng zhě ,tóng yī qíng zhuàng yě 。rén zhī huáng jí wú móu ,yī hé kě xiào !

  • 作者:韩愈 朝代:唐代

      燕赵古称多感慨悲歌之士。董生举进士,屡不得志于有司,怀抱利器,郁郁适兹土。吾知其必有合也。董生勉乎哉!
    夫以子之不遇时,苟慕义强仁者皆爱惜焉。矧燕赵之士出乎其性者哉!然吾尝闻风俗与化移易,吾恶知其今不异于古所云邪?聊以吾子之行卜之也。董生勉乎哉!
    吾因子有所感矣。为我吊望诸君之墓,而观于其市,复有昔时屠狗者乎?为我谢曰:“明天子在上,可以出而仕矣。”

      yàn zhào gǔ chēng duō gǎn kǎi bēi gē zhī shì 。dǒng shēng jǔ jìn shì ,lǚ bú dé zhì yú yǒu sī ,huái bào lì qì ,yù yù shì zī tǔ 。wú zhī qí bì yǒu hé yě 。dǒng shēng miǎn hū zāi !
    fū yǐ zǐ zhī bú yù shí ,gǒu mù yì qiáng rén zhě jiē ài xī yān 。shěn yàn zhào zhī shì chū hū qí xìng zhě zāi !rán wú cháng wén fēng sú yǔ huà yí yì ,wú è zhī qí jīn bú yì yú gǔ suǒ yún xié ?liáo yǐ wú zǐ zhī háng bo zhī yě 。dǒng shēng miǎn hū zāi !
    wú yīn zǐ yǒu suǒ gǎn yǐ 。wéi wǒ diào wàng zhū jun1 zhī mù ,ér guān yú qí shì ,fù yǒu xī shí tú gǒu zhě hū ?wéi wǒ xiè yuē :“míng tiān zǐ zài shàng ,kě yǐ chū ér shì yǐ 。”

  • 作者:佚名 朝代:宋代

    庄子与惠子游于濠梁之上。庄子曰:“鯈鱼出游从容,是鱼之乐也。”惠子曰:“子非鱼,安知鱼之乐?”庄子曰:“子非我,安知我不知鱼之乐?”惠子曰:“我非子,固不知子矣;子固非鱼也,子之不知鱼之乐全矣!”庄子曰:“请循其本。子曰‘汝安知鱼乐’云者,既已知吾知之而问我。我知之濠上也。”

    zhuāng zǐ yǔ huì zǐ yóu yú háo liáng zhī shàng 。zhuāng zǐ yuē :“tiáo yú chū yóu cóng róng ,shì yú zhī lè yě 。”huì zǐ yuē :“zǐ fēi yú ,ān zhī yú zhī lè ?”zhuāng zǐ yuē :“zǐ fēi wǒ ,ān zhī wǒ bú zhī yú zhī lè ?”huì zǐ yuē :“wǒ fēi zǐ ,gù bú zhī zǐ yǐ ;zǐ gù fēi yú yě ,zǐ zhī bú zhī yú zhī lè quán yǐ !”zhuāng zǐ yuē :“qǐng xún qí běn 。zǐ yuē ‘rǔ ān zhī yú lè ’yún zhě ,jì yǐ zhī wú zhī zhī ér wèn wǒ 。wǒ zhī zhī háo shàng yě 。”

  • 作者:佚名 朝代:宋代

      惠子相梁,庄子往见之。或谓惠子曰:“庄子来,欲代子相。”于是惠子恐,搜于国中三日三夜。庄子往见之,曰:“南方有鸟,其名为鹓鶵,子知之乎?夫鹓鶵发于南海,而飞于北海;非梧桐不止,非练实不食,非醴泉不饮。于是鸱得腐鼠,鹓鶵过之,仰而视之曰:‘吓!’今子欲以子之梁国而吓我邪?”

      huì zǐ xiàng liáng ,zhuāng zǐ wǎng jiàn zhī 。huò wèi huì zǐ yuē :“zhuāng zǐ lái ,yù dài zǐ xiàng 。”yú shì huì zǐ kǒng ,sōu yú guó zhōng sān rì sān yè 。zhuāng zǐ wǎng jiàn zhī ,yuē :“nán fāng yǒu niǎo ,qí míng wéi yuān chú ,zǐ zhī zhī hū ?fū yuān chú fā yú nán hǎi ,ér fēi yú běi hǎi ;fēi wú tóng bú zhǐ ,fēi liàn shí bú shí ,fēi lǐ quán bú yǐn 。yú shì chī dé fǔ shǔ ,yuān chú guò zhī ,yǎng ér shì zhī yuē :‘xià !’jīn zǐ yù yǐ zǐ zhī liáng guó ér xià wǒ xié ?”

  • 作者:列御寇 朝代:宋代

    太行、王屋二山,方七百里,高万仞。本在冀州之南,河阳之北。

    北山愚公者,年且九十,面山而居。惩山北之塞,出入之迂也。聚室而谋曰:“吾与汝毕力平险,指通豫南,达于汉阴,可乎?”杂然相许。其妻献疑曰:“以君之力,曾不能损魁父之丘,如太行、王屋何?且焉置土石?”杂曰:“投诸渤海之尾,隐土之北。”遂率子孙荷担者三夫,叩石垦壤,箕畚运于渤海之尾。邻人京城氏之孀妻有遗男,始龀,跳往助之。寒暑易节,始一反焉。

    河曲智叟笑而止之曰:“甚矣,汝之不惠。以残年余力,曾不能毁山之一毛,其如土石何?”北山愚公长息曰:“汝心之固,固不可彻,曾不若孀妻弱子。虽我之死,有子存焉;子又生孙,孙又生子;子又有子,子又有孙;子子孙孙无穷匮也,而山不加增,何苦而不平?”河曲智叟亡以应。

    操蛇之神闻之,惧其不已也,告之于帝。帝感其诚,命夸娥氏二子负二山,一厝朔东,一厝雍南。自此,冀之南,汉之阴,无陇断焉。

    tài háng 、wáng wū èr shān ,fāng qī bǎi lǐ ,gāo wàn rèn 。běn zài jì zhōu zhī nán ,hé yáng zhī běi 。

    běi shān yú gōng zhě ,nián qiě jiǔ shí ,miàn shān ér jū 。chéng shān běi zhī sāi ,chū rù zhī yū yě 。jù shì ér móu yuē :“wú yǔ rǔ bì lì píng xiǎn ,zhǐ tōng yù nán ,dá yú hàn yīn ,kě hū ?”zá rán xiàng xǔ 。qí qī xiàn yí yuē :“yǐ jun1 zhī lì ,céng bú néng sǔn kuí fù zhī qiū ,rú tài háng 、wáng wū hé ?qiě yān zhì tǔ shí ?”zá yuē :“tóu zhū bó hǎi zhī wěi ,yǐn tǔ zhī běi 。”suí lǜ zǐ sūn hé dān zhě sān fū ,kòu shí kěn rǎng ,jī běn yùn yú bó hǎi zhī wěi 。lín rén jīng chéng shì zhī shuāng qī yǒu yí nán ,shǐ chèn ,tiào wǎng zhù zhī 。hán shǔ yì jiē ,shǐ yī fǎn yān 。

    hé qǔ zhì sǒu xiào ér zhǐ zhī yuē :“shèn yǐ ,rǔ zhī bú huì 。yǐ cán nián yú lì ,céng bú néng huǐ shān zhī yī máo ,qí rú tǔ shí hé ?”běi shān yú gōng zhǎng xī yuē :“rǔ xīn zhī gù ,gù bú kě chè ,céng bú ruò shuāng qī ruò zǐ 。suī wǒ zhī sǐ ,yǒu zǐ cún yān ;zǐ yòu shēng sūn ,sūn yòu shēng zǐ ;zǐ yòu yǒu zǐ ,zǐ yòu yǒu sūn ;zǐ zǐ sūn sūn wú qióng kuì yě ,ér shān bú jiā zēng ,hé kǔ ér bú píng ?”hé qǔ zhì sǒu wáng yǐ yīng 。

    cāo shé zhī shén wén zhī ,jù qí bú yǐ yě ,gào zhī yú dì 。dì gǎn qí chéng ,mìng kuā é shì èr zǐ fù èr shān ,yī cuò shuò dōng ,yī cuò yōng nán 。zì cǐ ,jì zhī nán ,hàn zhī yīn ,wú lǒng duàn yān 。

  • 作者:孟子及其弟子 朝代:先秦

    鱼,我所欲也,熊掌,亦我所欲也,二者不可得兼,舍鱼而取熊掌者也。生,亦我所欲也,义,亦我所欲也,二者不可得兼,舍生而取义者也。生亦我所欲,所欲有甚于生者,故不为苟得也。死亦我所恶,所恶有甚于死者,故患有所不辟也。如使人之所欲莫甚于生,则凡可以得生者何不用也。使人之所恶莫甚于死者,则凡可以辟患者何不为也!由是则生而有不用也;由是则可以辟患而有不为也。是故所欲有甚于生者,所恶有甚于死者。非独贤者有是心也,人皆有之,贤者能勿丧耳。

    一箪食,一豆羹,得之则生,弗得则死。呼尔而与之,行道之人弗受;蹴尔而与之,乞人不屑也。

    万钟则不辩礼义而受之,万钟于我何加焉!为宫室之美,妻妾之奉,所识穷乏者得我与?乡为身死而不受,今为宫室之美为之;乡为身死而不受,今为妻妾之奉为之;乡为身死而不受,今为所识穷乏者得我而为之:是亦不可以已乎?此之谓失其本心。

    (欤 通 与;乡 通 向;辟 通 避)

    yú ,wǒ suǒ yù yě ,xióng zhǎng ,yì wǒ suǒ yù yě ,èr zhě bú kě dé jiān ,shě yú ér qǔ xióng zhǎng zhě yě 。shēng ,yì wǒ suǒ yù yě ,yì ,yì wǒ suǒ yù yě ,èr zhě bú kě dé jiān ,shě shēng ér qǔ yì zhě yě 。shēng yì wǒ suǒ yù ,suǒ yù yǒu shèn yú shēng zhě ,gù bú wéi gǒu dé yě 。sǐ yì wǒ suǒ è ,suǒ è yǒu shèn yú sǐ zhě ,gù huàn yǒu suǒ bú pì yě 。rú shǐ rén zhī suǒ yù mò shèn yú shēng ,zé fán kě yǐ dé shēng zhě hé bú yòng yě 。shǐ rén zhī suǒ è mò shèn yú sǐ zhě ,zé fán kě yǐ pì huàn zhě hé bú wéi yě !yóu shì zé shēng ér yǒu bú yòng yě ;yóu shì zé kě yǐ pì huàn ér yǒu bú wéi yě 。shì gù suǒ yù yǒu shèn yú shēng zhě ,suǒ è yǒu shèn yú sǐ zhě 。fēi dú xián zhě yǒu shì xīn yě ,rén jiē yǒu zhī ,xián zhě néng wù sàng ěr 。

    yī dān shí ,yī dòu gēng ,dé zhī zé shēng ,fú dé zé sǐ 。hū ěr ér yǔ zhī ,háng dào zhī rén fú shòu ;cù ěr ér yǔ zhī ,qǐ rén bú xiè yě 。

    wàn zhōng zé bú biàn lǐ yì ér shòu zhī ,wàn zhōng yú wǒ hé jiā yān !wéi gōng shì zhī měi ,qī qiè zhī fèng ,suǒ shí qióng fá zhě dé wǒ yǔ ?xiāng wéi shēn sǐ ér bú shòu ,jīn wéi gōng shì zhī měi wéi zhī ;xiāng wéi shēn sǐ ér bú shòu ,jīn wéi qī qiè zhī fèng wéi zhī ;xiāng wéi shēn sǐ ér bú shòu ,jīn wéi suǒ shí qióng fá zhě dé wǒ ér wéi zhī :shì yì bú kě yǐ yǐ hū ?cǐ zhī wèi shī qí běn xīn 。

    (yú tōng yǔ ;xiāng tōng xiàng ;pì tōng bì )

  • 作者:刘向 撰 朝代:先秦

    邹忌修八尺有余,而形貌昳丽。朝服衣冠,窥镜,谓其妻曰:“我孰与城北徐公美?”其妻曰:“君美甚,徐公何能及君也?”城北徐公,齐国之美丽者也。忌不自信,而复问其妾曰:“吾孰与徐公美?”妾曰:“徐公何能及君也?”旦日,客从外来,与坐谈,问之客曰:“吾与徐公孰美?”客曰:“徐公不若君之美也。”明日徐公来,孰视之,自以为不如;窥镜而自视,又弗如远甚。暮寝而思之,曰:“吾妻之美我者,私我也;妾之美我者,畏我也;客之美我者,欲有求于我也。”

    于是入朝见威王,曰:“臣诚知不如徐公美。臣之妻私臣,臣之妾畏臣,臣之客欲有求于臣,皆以美于徐公。今齐地方千里,百二十城,宫妇左右莫不私王,朝廷之臣莫不畏王,四境之内莫不有求于王:由此观之,王之蔽甚矣。”

    王曰:“善。”乃下令:“群臣吏民能面刺寡人之过者,受上赏;上书谏寡人者,受中赏;能谤讥于市朝,闻寡人之耳者,受下赏。”令初下,群臣进谏,门庭若市;数月之后,时时而间进;期年之后,虽欲言,无可进者。燕、赵、韩、魏闻之,皆朝于齐,此所谓战胜于朝廷。(谤讥 一作:谤议)

    zōu jì xiū bā chǐ yǒu yú ,ér xíng mào yì lì 。cháo fú yī guàn ,kuī jìng ,wèi qí qī yuē :“wǒ shú yǔ chéng běi xú gōng měi ?”qí qī yuē :“jun1 měi shèn ,xú gōng hé néng jí jun1 yě ?”chéng běi xú gōng ,qí guó zhī měi lì zhě yě 。jì bú zì xìn ,ér fù wèn qí qiè yuē :“wú shú yǔ xú gōng měi ?”qiè yuē :“xú gōng hé néng jí jun1 yě ?”dàn rì ,kè cóng wài lái ,yǔ zuò tán ,wèn zhī kè yuē :“wú yǔ xú gōng shú měi ?”kè yuē :“xú gōng bú ruò jun1 zhī měi yě 。”míng rì xú gōng lái ,shú shì zhī ,zì yǐ wéi bú rú ;kuī jìng ér zì shì ,yòu fú rú yuǎn shèn 。mù qǐn ér sī zhī ,yuē :“wú qī zhī měi wǒ zhě ,sī wǒ yě ;qiè zhī měi wǒ zhě ,wèi wǒ yě ;kè zhī měi wǒ zhě ,yù yǒu qiú yú wǒ yě 。”

    yú shì rù cháo jiàn wēi wáng ,yuē :“chén chéng zhī bú rú xú gōng měi 。chén zhī qī sī chén ,chén zhī qiè wèi chén ,chén zhī kè yù yǒu qiú yú chén ,jiē yǐ měi yú xú gōng 。jīn qí dì fāng qiān lǐ ,bǎi èr shí chéng ,gōng fù zuǒ yòu mò bú sī wáng ,cháo tíng zhī chén mò bú wèi wáng ,sì jìng zhī nèi mò bú yǒu qiú yú wáng :yóu cǐ guān zhī ,wáng zhī bì shèn yǐ 。”

    wáng yuē :“shàn 。”nǎi xià lìng :“qún chén lì mín néng miàn cì guǎ rén zhī guò zhě ,shòu shàng shǎng ;shàng shū jiàn guǎ rén zhě ,shòu zhōng shǎng ;néng bàng jī yú shì cháo ,wén guǎ rén zhī ěr zhě ,shòu xià shǎng 。”lìng chū xià ,qún chén jìn jiàn ,mén tíng ruò shì ;shù yuè zhī hòu ,shí shí ér jiān jìn ;qī nián zhī hòu ,suī yù yán ,wú kě jìn zhě 。yàn 、zhào 、hán 、wèi wén zhī ,jiē cháo yú qí ,cǐ suǒ wèi zhàn shèng yú cháo tíng 。(bàng jī yī zuò :bàng yì )

  • 作者:孟子及其弟子 朝代:先秦

    舜发于畎亩之中,傅说举于版筑之间,胶鬲举于鱼盐之中,管夷吾举于士,孙叔敖举于海,百里奚举于市。

    故天将降大任于斯人也,必先苦其心志,劳其筋骨,饿其体肤,空乏其身,行拂乱其所为,所以动心忍性,曾益其所不能。(斯人 一作:是人)

    人恒过然后能改,困于心衡于虑而后作,征于色发于声而后喻。入则无法家拂士,出则无敌国外患者,国恒亡。然后知生于忧患,而死于安乐也。

    shùn fā yú quǎn mǔ zhī zhōng ,fù shuō jǔ yú bǎn zhù zhī jiān ,jiāo gé jǔ yú yú yán zhī zhōng ,guǎn yí wú jǔ yú shì ,sūn shū áo jǔ yú hǎi ,bǎi lǐ xī jǔ yú shì 。

    gù tiān jiāng jiàng dà rèn yú sī rén yě ,bì xiān kǔ qí xīn zhì ,láo qí jīn gǔ ,è qí tǐ fū ,kōng fá qí shēn ,háng fú luàn qí suǒ wéi ,suǒ yǐ dòng xīn rěn xìng ,céng yì qí suǒ bú néng 。(sī rén yī zuò :shì rén )

    rén héng guò rán hòu néng gǎi ,kùn yú xīn héng yú lǜ ér hòu zuò ,zhēng yú sè fā yú shēng ér hòu yù 。rù zé wú fǎ jiā fú shì ,chū zé wú dí guó wài huàn zhě ,guó héng wáng 。rán hòu zhī shēng yú yōu huàn ,ér sǐ yú ān lè yě 。

  • 作者:左丘明 朝代:先秦

    十年春,齐师伐我。公将战。曹刿请见。其乡人曰:“肉食者谋之,又何间焉?”刿曰:“肉食者鄙,未能远谋。”乃入见。问:“何以战?”公曰:“衣食所安,弗敢专也,必以分人。”对曰:“小惠未徧,民弗从也。”公曰:“牺牲玉帛,弗敢加也,必以信。”对曰:“小信未孚,神弗福也。”公曰:“小大之狱,虽不能察,必以情。”对曰:“忠之属也。可以一战。战则请从。”(徧 同:遍)

    公与之乘。战于长勺。公将鼓之。刿曰:“未可。”齐人三鼓。刿曰:“可矣。”齐师败绩。公将驰之。刿曰:“未可。”下视其辙,登轼而望之,曰:“可矣。”遂逐齐师。

    既克,公问其故。对曰:“夫战,勇气也。一鼓作气,再而衰,三而竭。彼竭我盈,故克之,夫大国,难测也,惧有伏焉。吾视其辙乱,望其旗靡,故逐之。”

    shí nián chūn ,qí shī fá wǒ 。gōng jiāng zhàn 。cáo guì qǐng jiàn 。qí xiāng rén yuē :“ròu shí zhě móu zhī ,yòu hé jiān yān ?”guì yuē :“ròu shí zhě bǐ ,wèi néng yuǎn móu 。”nǎi rù jiàn 。wèn :“hé yǐ zhàn ?”gōng yuē :“yī shí suǒ ān ,fú gǎn zhuān yě ,bì yǐ fèn rén 。”duì yuē :“xiǎo huì wèi pián ,mín fú cóng yě 。”gōng yuē :“xī shēng yù bó ,fú gǎn jiā yě ,bì yǐ xìn 。”duì yuē :“xiǎo xìn wèi fú ,shén fú fú yě 。”gōng yuē :“xiǎo dà zhī yù ,suī bú néng chá ,bì yǐ qíng 。”duì yuē :“zhōng zhī shǔ yě 。kě yǐ yī zhàn 。zhàn zé qǐng cóng 。”(pián tóng :biàn )

    gōng yǔ zhī chéng 。zhàn yú zhǎng sháo 。gōng jiāng gǔ zhī 。guì yuē :“wèi kě 。”qí rén sān gǔ 。guì yuē :“kě yǐ 。”qí shī bài jì 。gōng jiāng chí zhī 。guì yuē :“wèi kě 。”xià shì qí zhé ,dēng shì ér wàng zhī ,yuē :“kě yǐ 。”suí zhú qí shī 。

    jì kè ,gōng wèn qí gù 。duì yuē :“fū zhàn ,yǒng qì yě 。yī gǔ zuò qì ,zài ér shuāi ,sān ér jié 。bǐ jié wǒ yíng ,gù kè zhī ,fū dà guó ,nán cè yě ,jù yǒu fú yān 。wú shì qí zhé luàn ,wàng qí qí mí ,gù zhú zhī 。”

  • 作者:刘向 撰 朝代:先秦

    秦王使人谓安陵君曰:“寡人欲以五百里之地易安陵,安陵君其许寡人!”安陵君曰:“大王加惠,以大易小,甚善;虽然,受地于先王,愿终守之,弗敢易!”秦王不悦。安陵君因使唐雎使于秦。

    秦王谓唐雎曰:“寡人以五百里之地易安陵,安陵君不听寡人,何也?且秦灭韩亡魏,而君以五十里之地存者,以君为长者,故不错意也。今吾以十倍之地,请广于君,而君逆寡人者,轻寡人与?”唐雎对曰:“否,非若是也。安陵君受地于先王而守之,虽千里不敢易也,岂直五百里哉?”

    秦王怫然怒,谓唐雎曰:“公亦尝闻天子之怒乎?”唐雎对曰:“臣未尝闻也。”秦王曰:“天子之怒,伏尸百万,流血千里。”唐雎曰:“大王尝闻布衣之怒乎?”秦王曰:“布衣之怒,亦免冠徒跣,以头抢地耳。”唐雎曰:“此庸夫之怒也,非士之怒也。夫专诸之刺王僚也,彗星袭月;聂政之刺韩傀也,白虹贯日;要离之刺庆忌也,仓鹰击于殿上。此三子者,皆布衣之士也,怀怒未发,休祲降于天,与臣而将四矣。若士必怒,伏尸二人,流血五步,天下缟素,今日是也。”挺剑而起。

    秦王色挠,长跪而谢之曰:“先生坐!何至于此!寡人谕矣:夫韩、魏灭亡,而安陵以五十里之地存者,徒以有先生也。”

    qín wáng shǐ rén wèi ān líng jun1 yuē :“guǎ rén yù yǐ wǔ bǎi lǐ zhī dì yì ān líng ,ān líng jun1 qí xǔ guǎ rén !”ān líng jun1 yuē :“dà wáng jiā huì ,yǐ dà yì xiǎo ,shèn shàn ;suī rán ,shòu dì yú xiān wáng ,yuàn zhōng shǒu zhī ,fú gǎn yì !”qín wáng bú yuè 。ān líng jun1 yīn shǐ táng jū shǐ yú qín 。

    qín wáng wèi táng jū yuē :“guǎ rén yǐ wǔ bǎi lǐ zhī dì yì ān líng ,ān líng jun1 bú tīng guǎ rén ,hé yě ?qiě qín miè hán wáng wèi ,ér jun1 yǐ wǔ shí lǐ zhī dì cún zhě ,yǐ jun1 wéi zhǎng zhě ,gù bú cuò yì yě 。jīn wú yǐ shí bèi zhī dì ,qǐng guǎng yú jun1 ,ér jun1 nì guǎ rén zhě ,qīng guǎ rén yǔ ?”táng jū duì yuē :“fǒu ,fēi ruò shì yě 。ān líng jun1 shòu dì yú xiān wáng ér shǒu zhī ,suī qiān lǐ bú gǎn yì yě ,qǐ zhí wǔ bǎi lǐ zāi ?”

    qín wáng fú rán nù ,wèi táng jū yuē :“gōng yì cháng wén tiān zǐ zhī nù hū ?”táng jū duì yuē :“chén wèi cháng wén yě 。”qín wáng yuē :“tiān zǐ zhī nù ,fú shī bǎi wàn ,liú xuè qiān lǐ 。”táng jū yuē :“dà wáng cháng wén bù yī zhī nù hū ?”qín wáng yuē :“bù yī zhī nù ,yì miǎn guàn tú xiǎn ,yǐ tóu qiǎng dì ěr 。”táng jū yuē :“cǐ yōng fū zhī nù yě ,fēi shì zhī nù yě 。fū zhuān zhū zhī cì wáng liáo yě ,huì xīng xí yuè ;niè zhèng zhī cì hán guī yě ,bái hóng guàn rì ;yào lí zhī cì qìng jì yě ,cāng yīng jī yú diàn shàng 。cǐ sān zǐ zhě ,jiē bù yī zhī shì yě ,huái nù wèi fā ,xiū jìn jiàng yú tiān ,yǔ chén ér jiāng sì yǐ 。ruò shì bì nù ,fú shī èr rén ,liú xuè wǔ bù ,tiān xià gǎo sù ,jīn rì shì yě 。”tǐng jiàn ér qǐ 。

    qín wáng sè náo ,zhǎng guì ér xiè zhī yuē :“xiān shēng zuò !hé zhì yú cǐ !guǎ rén yù yǐ :fū hán 、wèi miè wáng ,ér ān líng yǐ wǔ shí lǐ zhī dì cún zhě ,tú yǐ yǒu xiān shēng yě 。”

  • 作者:孟子及其弟子 朝代:先秦

      天时不如地利,地利不如人和。三里之城,七里之郭,环而攻之而不胜。夫环而攻之,必有得天时者矣,然而不胜者,是天时不如地利也。城非不高也,池非不深也,兵革非不坚利也,米粟非不多也,委而去之,是地利不如人和也。故曰,域民不以封疆之界,固国不以山溪之险,威天下不以兵革之利。得道者多助,失道者寡助。寡助之至,亲戚畔之。多助之至,天下顺之。以天下之所顺,攻亲戚之所畔,故君子有不战,战必胜矣。

      tiān shí bú rú dì lì ,dì lì bú rú rén hé 。sān lǐ zhī chéng ,qī lǐ zhī guō ,huán ér gōng zhī ér bú shèng 。fū huán ér gōng zhī ,bì yǒu dé tiān shí zhě yǐ ,rán ér bú shèng zhě ,shì tiān shí bú rú dì lì yě 。chéng fēi bú gāo yě ,chí fēi bú shēn yě ,bīng gé fēi bú jiān lì yě ,mǐ sù fēi bú duō yě ,wěi ér qù zhī ,shì dì lì bú rú rén hé yě 。gù yuē ,yù mín bú yǐ fēng jiāng zhī jiè ,gù guó bú yǐ shān xī zhī xiǎn ,wēi tiān xià bú yǐ bīng gé zhī lì 。dé dào zhě duō zhù ,shī dào zhě guǎ zhù 。guǎ zhù zhī zhì ,qīn qī pàn zhī 。duō zhù zhī zhì ,tiān xià shùn zhī 。yǐ tiān xià zhī suǒ shùn ,gōng qīn qī zhī suǒ pàn ,gù jun1 zǐ yǒu bú zhàn ,zhàn bì shèng yǐ 。

  • 作者:佚名 朝代:宋代

    公输盘为楚造云梯之械,成,将以攻宋。子墨子闻之,起于鲁,行十日十夜,而至于郢,见公输盘。
    公输盘曰:“夫子何命焉为?”
    子墨子曰:“北方有侮臣者,愿借子杀之。”公输盘不说。
    子墨子曰:“请献十金。”
    公输盘曰:“吾义固不杀人。”
    子墨子起,再拜,曰:“请说之。吾从北方闻子为梯,将以攻宋。宋何罪之有?荆国有余于地,而不足于民,杀所不足而争所有余,不可谓智;宋无罪而攻之,不可谓仁;知而不争,不可谓忠。争而不得,不可谓强。义不杀少而杀众,不可谓知类。”
    公输盘服。
    子墨子曰:“然胡不已乎?”
    公输盘曰:“不可,吾既已言之王矣。”
    子墨子曰:“胡不见(xiàn)我于王?”
    公输盘曰:“诺。”
    子墨子见王,曰:“今有人于此,舍其文轩,邻有敝舆而欲窃之;舍其锦绣,邻有短褐(duǎn hè)而欲窃之;舍其粱肉,邻有糠糟而欲窃之——此为何若人?”
    王曰:“必为有窃疾矣。”
    子墨子曰:“荆之地方五千里,宋之地方五百里,此犹文轩之与敝舆也。荆有云梦,犀兕麋鹿满之,江汉之鱼鳖鼋鼍(yuán tuó)为天下富,宋所谓无雉兔鲋鱼者也,此犹粱肉之与糠糟也。荆有长松文梓楩楠豫章,宋无长木,此犹锦绣之与短褐(duǎn hè)也。臣以王吏之攻宋也,为与此同类。”
    王曰:“善哉!虽然,公输盘为我为云梯,必取宋。”
    于是见公输盘。子墨子解带为城,以牒为械,公输盘九设攻城之机变,子墨子九距之。公输盘之攻械尽,子墨子之守圉有余。
    公输盘诎,而曰:“吾知所以距子矣,吾不言。”
    子墨子亦曰:“吾知子之所以距我,吾不言。”
    楚王问其故。
    子墨子曰:“公输子之意不过欲杀臣。杀臣,宋莫能守,乃可攻也。然臣之弟子禽滑厘等三百人,已持臣守圉之器,在宋城上而待楚寇矣。虽杀臣,不能绝也。”
    楚王曰:“善哉。吾请无攻宋矣。”
    子墨子归,过宋。天雨,庇其闾中,守闾者不内也。故曰:治于神者,众人不知其功。争于明者,众人知之。

    gōng shū pán wéi chǔ zào yún tī zhī xiè ,chéng ,jiāng yǐ gōng sòng 。zǐ mò zǐ wén zhī ,qǐ yú lǔ ,háng shí rì shí yè ,ér zhì yú yǐng ,jiàn gōng shū pán 。
    gōng shū pán yuē :“fū zǐ hé mìng yān wéi ?”
    zǐ mò zǐ yuē :“běi fāng yǒu wǔ chén zhě ,yuàn jiè zǐ shā zhī 。”gōng shū pán bú shuō 。
    zǐ mò zǐ yuē :“qǐng xiàn shí jīn 。”
    gōng shū pán yuē :“wú yì gù bú shā rén 。”
    zǐ mò zǐ qǐ ,zài bài ,yuē :“qǐng shuō zhī 。wú cóng běi fāng wén zǐ wéi tī ,jiāng yǐ gōng sòng 。sòng hé zuì zhī yǒu ?jīng guó yǒu yú yú dì ,ér bú zú yú mín ,shā suǒ bú zú ér zhēng suǒ yǒu yú ,bú kě wèi zhì ;sòng wú zuì ér gōng zhī ,bú kě wèi rén ;zhī ér bú zhēng ,bú kě wèi zhōng 。zhēng ér bú dé ,bú kě wèi qiáng 。yì bú shā shǎo ér shā zhòng ,bú kě wèi zhī lèi 。”
    gōng shū pán fú 。
    zǐ mò zǐ yuē :“rán hú bú yǐ hū ?”
    gōng shū pán yuē :“bú kě ,wú jì yǐ yán zhī wáng yǐ 。”
    zǐ mò zǐ yuē :“hú bú jiàn (xiàn)wǒ yú wáng ?”
    gōng shū pán yuē :“nuò 。”
    zǐ mò zǐ jiàn wáng ,yuē :“jīn yǒu rén yú cǐ ,shě qí wén xuān ,lín yǒu bì yú ér yù qiè zhī ;shě qí jǐn xiù ,lín yǒu duǎn hè (duǎn hè)ér yù qiè zhī ;shě qí liáng ròu ,lín yǒu kāng zāo ér yù qiè zhī ——cǐ wéi hé ruò rén ?”
    wáng yuē :“bì wéi yǒu qiè jí yǐ 。”
    zǐ mò zǐ yuē :“jīng zhī dì fāng wǔ qiān lǐ ,sòng zhī dì fāng wǔ bǎi lǐ ,cǐ yóu wén xuān zhī yǔ bì yú yě 。jīng yǒu yún mèng ,xī sì mí lù mǎn zhī ,jiāng hàn zhī yú biē yuán tuó (yuán tuó)wéi tiān xià fù ,sòng suǒ wèi wú zhì tù fù yú zhě yě ,cǐ yóu liáng ròu zhī yǔ kāng zāo yě 。jīng yǒu zhǎng sōng wén zǐ pián nán yù zhāng ,sòng wú zhǎng mù ,cǐ yóu jǐn xiù zhī yǔ duǎn hè (duǎn hè)yě 。chén yǐ wáng lì zhī gōng sòng yě ,wéi yǔ cǐ tóng lèi 。”
    wáng yuē :“shàn zāi !suī rán ,gōng shū pán wéi wǒ wéi yún tī ,bì qǔ sòng 。”
    yú shì jiàn gōng shū pán 。zǐ mò zǐ jiě dài wéi chéng ,yǐ dié wéi xiè ,gōng shū pán jiǔ shè gōng chéng zhī jī biàn ,zǐ mò zǐ jiǔ jù zhī 。gōng shū pán zhī gōng xiè jìn ,zǐ mò zǐ zhī shǒu yǔ yǒu yú 。
    gōng shū pán qū ,ér yuē :“wú zhī suǒ yǐ jù zǐ yǐ ,wú bú yán 。”
    zǐ mò zǐ yì yuē :“wú zhī zǐ zhī suǒ yǐ jù wǒ ,wú bú yán 。”
    chǔ wáng wèn qí gù 。
    zǐ mò zǐ yuē :“gōng shū zǐ zhī yì bú guò yù shā chén 。shā chén ,sòng mò néng shǒu ,nǎi kě gōng yě 。rán chén zhī dì zǐ qín huá lí děng sān bǎi rén ,yǐ chí chén shǒu yǔ zhī qì ,zài sòng chéng shàng ér dài chǔ kòu yǐ 。suī shā chén ,bú néng jué yě 。”
    chǔ wáng yuē :“shàn zāi 。wú qǐng wú gōng sòng yǐ 。”
    zǐ mò zǐ guī ,guò sòng 。tiān yǔ ,bì qí lǘ zhōng ,shǒu lǘ zhě bú nèi yě 。gù yuē :zhì yú shén zhě ,zhòng rén bú zhī qí gōng 。zhēng yú míng zhě ,zhòng rén zhī zhī 。

  • 作者:柳宗元 朝代:宋代

    从小丘西行百二十步,隔篁竹,闻水声,如鸣佩环,心乐之。伐竹取道,下见小潭,水尤清冽。全石以为底,近岸,卷石底以出,为坻,为屿,为嵁,为岩。青树翠蔓,蒙络摇缀,参差披拂。(环 一作:珮)

    潭中鱼可百许头,皆若空游无所依。日光下澈,影布石上,佁然不动;俶尔远逝,往来翕忽。似与游者相乐。(下澈 一作:下彻)

    潭西南而望,斗折蛇行,明灭可见。其岸势犬牙差互,不可知其源。

    坐潭上,四面竹树环合,寂寥无人,凄神寒骨,悄怆幽邃。以其境过清,不可久居,乃记之而去。

    同游者:吴武陵,龚古,余弟宗玄。隶而从者,崔氏二小生:曰恕己,曰奉壹。

    cóng xiǎo qiū xī háng bǎi èr shí bù ,gé huáng zhú ,wén shuǐ shēng ,rú míng pèi huán ,xīn lè zhī 。fá zhú qǔ dào ,xià jiàn xiǎo tán ,shuǐ yóu qīng liè 。quán shí yǐ wéi dǐ ,jìn àn ,juàn shí dǐ yǐ chū ,wéi dǐ ,wéi yǔ ,wéi kān ,wéi yán 。qīng shù cuì màn ,méng luò yáo zhuì ,cān chà pī fú 。(pèi huán yī zuò :pèi )

    tán zhōng yú kě bǎi xǔ tóu ,jiē ruò kōng yóu wú suǒ yī 。rì guāng xià chè ,yǐng bù shí shàng ,yǐ rán bú dòng ;chù ěr yuǎn shì ,wǎng lái xī hū 。sì yǔ yóu zhě xiàng lè 。(xià chè yī zuò :xià chè )

    tán xī nán ér wàng ,dòu shé shé háng ,míng miè kě jiàn 。qí àn shì quǎn yá chà hù ,bú kě zhī qí yuán 。

    zuò tán shàng ,sì miàn zhú shù huán hé ,jì liáo wú rén ,qī shén hán gǔ ,qiāo chuàng yōu suì 。yǐ qí jìng guò qīng ,bú kě jiǔ jū ,nǎi jì zhī ér qù 。

    tóng yóu zhě :wú wǔ líng ,gōng gǔ ,yú dì zōng xuán 。lì ér cóng zhě ,cuī shì èr xiǎo shēng :yuē shù jǐ ,yuē fèng yī 。

  • 作者:司马迁 朝代:汉代

    陈胜者,阳城人也,字涉。吴广者,阳夏人也,字叔。陈涉少时,尝与人佣耕,辍耕之垄上,怅恨久之,曰:“苟富贵,无相忘。”佣者笑而应曰:“若为佣耕,何富贵也?”陈涉太息曰:“嗟乎!燕雀安知鸿鹄之志哉!”

    二世元年七月,发闾左适戍渔阳,九百人屯大泽乡。陈胜﹑吴广皆次当行,为屯长。会天大雨,道不通,度已失期。失期,法皆斩。陈胜﹑吴广乃谋曰:“今亡亦死,举大计亦死;等死,死国可乎?”陈胜曰:“天下苦秦久矣。吾闻二世少子也,不当立,当立者乃公子扶苏。扶苏以数谏故,上使外将兵。今或闻无罪,二世杀之。百姓多闻其贤,未知其死也。项燕为楚将,数有功,爱士卒,楚人怜之。或以为死,或以为亡。今诚以吾众诈自称公子扶苏﹑项燕,为天下唱,宜多应者。”吴广以为然。乃行卜。卜者知其指意,曰:“足下事皆成,有功。然足下卜之鬼乎!”陈胜﹑吴广喜,念鬼,曰:“此教我先威众耳。”乃丹书帛曰“陈胜王”,置人所罾zēng鱼腹中。卒买鱼烹食,得鱼腹中书,固以怪之矣。又间令吴广之次所旁丛祠中,夜篝火,狐鸣呼曰:“大楚兴,陈胜王。”卒皆夜惊恐。旦日,卒中往往语,皆指目陈胜。

    吴广素爱人,士卒多为用者。将尉醉,广故数言欲亡,忿恚尉,令辱之,以激怒其众。尉果笞广。尉剑挺,广起,夺而杀尉。陈胜佐之,并杀两尉。召令徒属曰:“公等遇雨,皆已失期,失期当斩。藉第令毋斩,而戍死者固十六七。且壮士不死即已,死即举大名耳,王侯将相宁nìng有种乎!”徒属皆曰:“敬受命。”乃诈称公子扶苏﹑项燕,从民欲也。袒右,称大楚。为坛而盟,祭以尉首。陈胜自立为将军,吴广为都尉。攻大泽乡,收而攻蕲qí。蕲下,乃令符离人葛婴将兵徇蕲以东。攻铚、酂、苦、柘、谯皆下之。行收兵。比至陈,车六七百乘,骑千余,卒数万人。攻陈,陈守令皆不在,独守丞与战谯门中。弗胜,守丞死,乃入据陈。数日,号令召三老﹑豪杰与皆来会计事。三老﹑豪杰皆曰:“将军身被坚执锐,伐无道,诛暴秦,复立楚国之社稷jì,功宜为王。”陈涉乃立为王,号为张楚。当此时,诸郡县苦秦吏者,皆刑其长吏,杀之以应陈涉。乃以吴叔为假王,监诸将以西击荥阳。令陈人武臣、张耳、陈馀徇赵地,令汝阴人邓宗徇九江郡。当此时,楚兵数千人为聚者,不可胜数。

    葛婴至东城,立襄强为楚王。婴后闻陈王已立,因杀襄强,还报。至陈,陈王诛杀葛婴。陈王令魏人周市北徇魏地。吴广围荥阳。李由为三川守,守荥阳,吴叔弗能下。陈王征国之豪杰与计,以上蔡人房君蔡赐为上柱国。

    周文,陈之贤人也,尝为项燕军视日,事春申君,自言习兵,陈王与之将军印,西击秦。行收兵至关,车千乘,卒数十万,至戏,军焉。秦令少府章邯免郦山徒﹑人奴产子生,悉发以击楚大军,尽败之。周文败,走出关,止次曹阳二三月。章邯追败之,复走次渑池十余日。章邯击,大破之。周文自刭,军遂不战。

    武臣到邯郸,自立为赵王,陈馀为大将军,张耳、召骚为左右丞相。陈王怒,捕系武臣等家室,欲诛之。柱国曰:“秦未亡而诛赵王将相家属,此生一秦也。不如因而立之。”陈王乃遣使者贺赵,而徙系武臣等家属宫中,而封耳子张敖为成都君,趣赵兵,亟入关。赵王将相相与谋曰:“王王赵,非楚意也。楚已诛秦,必加兵於赵。计莫如毋西兵,使使北徇燕地以自广也。赵南据大河,北有燕、代,楚虽胜秦,不敢制赵。若楚不胜秦,必重赵。赵乘秦之弊,可以得志于天下。”赵王以为然,因不西兵,而遣故上谷卒史韩广将兵北徇燕地。

    燕故贵人豪杰谓韩广曰:“楚已立王,赵又已立王。燕虽小,亦万乘之国也,原将军立为燕王。”韩广曰:“广母在赵,不可。”燕人曰:“赵方西忧秦,南忧楚,其力不能禁我。且以楚之彊,不敢害赵王将相之家,赵独安敢害将军之家!”韩广以为然,乃自立为燕王。居数月,赵奉燕王母及家属归之燕。

    当此之时,诸将之徇地者,不可胜数。周市北徇地至狄,狄人田儋杀狄令,自立为齐王,以齐反击周市。市军散,还至魏地,欲立魏后故宁陵君咎为魏王。时咎在陈王所,不得之魏。魏地已定,欲相与立周市为魏王,周市不肯。使者五反,陈王乃立宁陵君咎为魏王,遣之国。周市卒为相。

    将军田臧等相与谋曰:“周章军已破矣,秦兵旦暮至,我围荥阳城弗能下,秦军至,必大败。不如少遗兵,足以守荥阳,悉精兵迎秦军。今假王骄,不知兵权,不可与计,非诛之,事恐败。”因相与矫王令以诛吴叔,献其首于陈王。陈王使使赐田臧楚令尹印,使为上将。田臧乃使诸将李归等守荥阳城,自以精兵西迎秦军于敖仓。与战,田臧死,军破。章邯进兵击李归等荥阳下,破之,李归等死。

    阳城人邓说将兵居郯,章邯别将击破之,邓说军散走陈。铚人伍徐将兵居许,章邯击破之,伍徐军皆散走陈。陈王诛邓说。

    陈王初立时,陵人秦嘉﹑铚人董譄﹑符离人朱鸡石﹑取虑人郑布﹑徐人丁疾等皆特起,将兵围东海守庆于郯。陈王闻,乃使武平君畔为将军,监郯下军。秦嘉不受命,嘉自立为大司马,恶属武平君。告军吏曰:“武平君年少,不知兵事,勿听!”因矫以王命杀武平君畔。

    章邯已破伍徐,击陈,柱国房君死。章邯又进兵击陈西张贺军。陈王出监战,军破,张贺死。

    腊月,陈王之汝阴,还至下城父,其御庄贾杀以降秦。陈胜葬砀,谥曰隐王。

    陈王故涓人将军吕臣为仓头军,起新阳,攻陈下之,杀庄贾,复以陈为楚。

    初,陈王至陈,令铚人宋留将兵定南阳,入武关。留已徇南阳,闻陈王死,南阳复为秦。宋留不能入武关,乃东至新蔡,遇秦军,宋留以军降秦。秦传留至咸阳,车裂留以徇。

    秦嘉等闻陈王军破出走,乃立景驹为楚王,引兵之方与,欲击秦军定陶下。使公孙庆使齐王,欲与并力俱进。齐王曰:“闻陈王战败,不知其死生,楚安得不请而立王!”公孙庆曰:“齐不请楚而立王,楚何故请齐而立王!且楚首事,当令于天下。”田儋诛杀公孙庆。

    秦左右校复攻陈,下之。吕将军走,收兵复聚。鄱盗当阳君黥布之兵相收,复击秦左右校,破之青波,复以陈为楚。会项梁立怀王孙心为楚王。

    陈胜王凡六月。已为王,王陈。其故人尝与佣耕者闻之,之陈,扣宫门曰:“吾欲见涉。”宫门令欲缚之。自辩数,乃置,不肯为通。陈王出,遮道而呼涉。陈王闻之,乃召见,载与俱归。入宫,见殿屋帷帐,客曰:“夥颐!涉之为王沉沉者!”楚人谓多为伙,故天下传之,夥涉为王,由陈涉始。客出入愈益发舒,言陈王故情。或说陈王曰:“客愚无知,颛妄言,轻威。”陈王斩之。诸陈王故人皆自引去,由是无亲陈王者。陈王以朱房为中正,胡武为司过,主司群臣。诸将徇地,至,令之不是者,系而罪之,以苛察为忠。其所不善者,弗下吏,辄自治之。陈王信用之。诸将以其故不亲附,此其所以败也。

    陈胜虽已死,其所置遣侯王将相竟亡秦,由涉首事也。高祖时为陈涉置守頉三十家砀,至今血食。

    褚先生曰:地形险阻,所以为固也;兵革刑法,所以为治也。犹未足恃也。夫先王以仁义为本,而以固塞文法为枝叶,岂不然哉!吾闻贾生之称曰:

    “秦孝公据肴函之固,拥雍州之地,君臣固守,以窥周室,有席卷天下、包举宇内、囊括四海之意,并吞八荒之心。当是时也,商君佐之,内立法度,务耕织,修守战之具;外连衡而斗诸侯。于是秦人拱手而取西河之外。

    “孝公既没,惠文、武、昭蒙故业因遗策,南取汉中,西举巴蜀,东割膏腴之地,收要害之郡。诸侯恐惧,会盟而谋弱秦,不爱珍器、重宝、肥饶之地,以致天下之士,合从缔交,相与为一。当此之时,齐有孟尝,赵有平原,楚有春申,魏有信陵。此四君者,皆明智而忠信,宽厚而爱人,尊贤而重士,约从离横,兼韩、魏、燕、赵、宋、卫、中山之众。于是六国之士,有宁越、徐尚、苏秦、杜赫之属为之谋,齐明、周最、陈轸、召滑、楼缓、翟景、苏厉、乐毅之徒通其意,吴起、孙膑、带佗、倪良、王廖、田忌、廉颇、赵奢之伦制其兵。尝以十倍之地,百万之众,叩关而攻秦。秦人开关而延敌,九国之师逡巡遁逃而不敢进。秦无亡矢遗镞之费,而天下诸侯已困矣。于是从散约解,争割地以赂秦。秦有余力而制其弊,追亡逐北,伏尸百万,流血飘橹。因利乘便,宰割天下,分裂河山。强国请服,弱国入朝。

    “施及孝文王、庄襄王,享国之日浅,国家无事。

    “及至始皇,奋六世之余烈,振长策而御宇内,吞二周而亡诸侯,履至尊而制六合,执敲朴以鞭笞天下,威振四海。南取百越之地,以为桂林、象郡。百越之君,俯首系颈,委命下吏。乃使蒙恬北筑长城而守藩篱,却匈奴七百余里。胡人不敢南下而牧马,士不敢弯弓而报怨。于是废先王之道,燔百家之言,以愚黔首;隳名城,杀豪俊,收天下之兵聚之咸阳,销锋鍉,铸以为金人十二,以弱天下之民。然后践华为城,因河为池,据亿丈之城、临不测之溪以为固。良将劲驽,守要害之处;信臣精卒,陈利兵而谁何。天下已定,始皇之心,自以为关中之固,金城千里,子孙帝王万世之业也。

    “始皇既没,余威震于殊俗。 然陈涉瓮牖绳枢之子,氓隶之人,而迁徙之徒也;材能不及中人,非有仲尼、墨翟之贤,陶朱、猗顿之富。蹑足行伍之间,倔起阡陌之中,率罢散之卒,将数百之众,转而攻秦,斩木为兵,揭竿为旗,天下云集而响应,赢粮而景从。山东豪俊遂并起而亡秦族矣。

    “且夫天下非小弱也,雍州之地,肴函之固,自若也;陈涉之位,非尊于齐、楚、燕、赵、韩、魏、宋、卫、中山之君也;锄耰棘矜,不铦于钩戟长铩也;适戍之众,非抗于九国之师也;深谋远虑,行军用兵之道,非及向时之士也。然而成败异变,功业相反。试使山东之国与陈涉度长絜大,比权量力,则不可同年而语矣。然秦以区区之地,致万乘之势,序八州而朝同列,百有余年矣。然后以六合为家,肴函为宫。一夫作难而七庙隳,身死人手,为天下笑者,何也?仁义不施而攻守之势异也。”

    【索隐述赞】天下匈匈,海内乏主,掎鹿争捷,瞻乌爰处。陈胜首事,厥号张楚。鬼怪是凭,鸿鹄自许。葛婴东下,周文西拒。始亲朱房,又任胡武。伙颐见杀,腹心不与。庄贾何人,反噬城父!

    chén shèng zhě ,yáng chéng rén yě ,zì shè 。wú guǎng zhě ,yáng xià rén yě ,zì shū 。chén shè shǎo shí ,cháng yǔ rén yòng gēng ,chuò gēng zhī lǒng shàng ,chàng hèn jiǔ zhī ,yuē :“gǒu fù guì ,wú xiàng wàng 。”yòng zhě xiào ér yīng yuē :“ruò wéi yòng gēng ,hé fù guì yě ?”chén shè tài xī yuē :“jiē hū !yàn què ān zhī hóng hú zhī zhì zāi !”

    èr shì yuán nián qī yuè ,fā lǘ zuǒ shì shù yú yáng ,jiǔ bǎi rén tún dà zé xiāng 。chén shèng ﹑wú guǎng jiē cì dāng háng ,wéi tún zhǎng 。huì tiān dà yǔ ,dào bú tōng ,dù yǐ shī qī 。shī qī ,fǎ jiē zhǎn 。chén shèng ﹑wú guǎng nǎi móu yuē :“jīn wáng yì sǐ ,jǔ dà jì yì sǐ ;děng sǐ ,sǐ guó kě hū ?”chén shèng yuē :“tiān xià kǔ qín jiǔ yǐ 。wú wén èr shì shǎo zǐ yě ,bú dāng lì ,dāng lì zhě nǎi gōng zǐ fú sū 。fú sū yǐ shù jiàn gù ,shàng shǐ wài jiāng bīng 。jīn huò wén wú zuì ,èr shì shā zhī 。bǎi xìng duō wén qí xián ,wèi zhī qí sǐ yě 。xiàng yàn wéi chǔ jiāng ,shù yǒu gōng ,ài shì zú ,chǔ rén lián zhī 。huò yǐ wéi sǐ ,huò yǐ wéi wáng 。jīn chéng yǐ wú zhòng zhà zì chēng gōng zǐ fú sū ﹑xiàng yàn ,wéi tiān xià chàng ,yí duō yīng zhě 。”wú guǎng yǐ wéi rán 。nǎi háng bo 。bo zhě zhī qí zhǐ yì ,yuē :“zú xià shì jiē chéng ,yǒu gōng 。rán zú xià bo zhī guǐ hū !”chén shèng ﹑wú guǎng xǐ ,niàn guǐ ,yuē :“cǐ jiāo wǒ xiān wēi zhòng ěr 。”nǎi dān shū bó yuē “chén shèng wáng ”,zhì rén suǒ zēng zēngyú fù zhōng 。zú mǎi yú pēng shí ,dé yú fù zhōng shū ,gù yǐ guài zhī yǐ 。yòu jiān lìng wú guǎng zhī cì suǒ páng cóng cí zhōng ,yè gōu huǒ ,hú míng hū yuē :“dà chǔ xìng ,chén shèng wáng 。”zú jiē yè jīng kǒng 。dàn rì ,zú zhōng wǎng wǎng yǔ ,jiē zhǐ mù chén shèng 。

    wú guǎng sù ài rén ,shì zú duō wéi yòng zhě 。jiāng wèi zuì ,guǎng gù shù yán yù wáng ,fèn huì wèi ,lìng rǔ zhī ,yǐ jī nù qí zhòng 。wèi guǒ chī guǎng 。wèi jiàn tǐng ,guǎng qǐ ,duó ér shā wèi 。chén shèng zuǒ zhī ,bìng shā liǎng wèi 。zhào lìng tú shǔ yuē :“gōng děng yù yǔ ,jiē yǐ shī qī ,shī qī dāng zhǎn 。jiè dì lìng wú zhǎn ,ér shù sǐ zhě gù shí liù qī 。qiě zhuàng shì bú sǐ jí yǐ ,sǐ jí jǔ dà míng ěr ,wáng hóu jiāng xiàng níng nìngyǒu zhǒng hū !”tú shǔ jiē yuē :“jìng shòu mìng 。”nǎi zhà chēng gōng zǐ fú sū ﹑xiàng yàn ,cóng mín yù yě 。tǎn yòu ,chēng dà chǔ 。wéi tán ér méng ,jì yǐ wèi shǒu 。chén shèng zì lì wéi jiāng jun1 ,wú guǎng wéi dōu wèi 。gōng dà zé xiāng ,shōu ér gōng qí qí。qí xià ,nǎi lìng fú lí rén gě yīng jiāng bīng xùn qí yǐ dōng 。gōng zhì 、zàn 、kǔ 、zhè 、qiáo jiē xià zhī 。háng shōu bīng 。bǐ zhì chén ,chē liù qī bǎi chéng ,qí qiān yú ,zú shù wàn rén 。gōng chén ,chén shǒu lìng jiē bú zài ,dú shǒu chéng yǔ zhàn qiáo mén zhōng 。fú shèng ,shǒu chéng sǐ ,nǎi rù jù chén 。shù rì ,hào lìng zhào sān lǎo ﹑háo jié yǔ jiē lái huì jì shì 。sān lǎo ﹑háo jié jiē yuē :“jiāng jun1 shēn bèi jiān zhí ruì ,fá wú dào ,zhū bào qín ,fù lì chǔ guó zhī shè jì jì,gōng yí wéi wáng 。”chén shè nǎi lì wéi wáng ,hào wéi zhāng chǔ 。dāng cǐ shí ,zhū jun4 xiàn kǔ qín lì zhě ,jiē xíng qí zhǎng lì ,shā zhī yǐ yīng chén shè 。nǎi yǐ wú shū wéi jiǎ wáng ,jiān zhū jiāng yǐ xī jī yíng yáng 。lìng chén rén wǔ chén 、zhāng ěr 、chén yú xùn zhào dì ,lìng rǔ yīn rén dèng zōng xùn jiǔ jiāng jun4 。dāng cǐ shí ,chǔ bīng shù qiān rén wéi jù zhě ,bú kě shèng shù 。

    gě yīng zhì dōng chéng ,lì xiāng qiáng wéi chǔ wáng 。yīng hòu wén chén wáng yǐ lì ,yīn shā xiāng qiáng ,hái bào 。zhì chén ,chén wáng zhū shā gě yīng 。chén wáng lìng wèi rén zhōu shì běi xùn wèi dì 。wú guǎng wéi yíng yáng 。lǐ yóu wéi sān chuān shǒu ,shǒu yíng yáng ,wú shū fú néng xià 。chén wáng zhēng guó zhī háo jié yǔ jì ,yǐ shàng cài rén fáng jun1 cài cì wéi shàng zhù guó 。

    zhōu wén ,chén zhī xián rén yě ,cháng wéi xiàng yàn jun1 shì rì ,shì chūn shēn jun1 ,zì yán xí bīng ,chén wáng yǔ zhī jiāng jun1 yìn ,xī jī qín 。háng shōu bīng zhì guān ,chē qiān chéng ,zú shù shí wàn ,zhì xì ,jun1 yān 。qín lìng shǎo fǔ zhāng hán miǎn lì shān tú ﹑rén nú chǎn zǐ shēng ,xī fā yǐ jī chǔ dà jun1 ,jìn bài zhī 。zhōu wén bài ,zǒu chū guān ,zhǐ cì cáo yáng èr sān yuè 。zhāng hán zhuī bài zhī ,fù zǒu cì miǎn chí shí yú rì 。zhāng hán jī ,dà pò zhī 。zhōu wén zì jǐng ,jun1 suí bú zhàn 。

    wǔ chén dào hán dān ,zì lì wéi zhào wáng ,chén yú wéi dà jiāng jun1 ,zhāng ěr 、zhào sāo wéi zuǒ yòu chéng xiàng 。chén wáng nù ,bǔ xì wǔ chén děng jiā shì ,yù zhū zhī 。zhù guó yuē :“qín wèi wáng ér zhū zhào wáng jiāng xiàng jiā shǔ ,cǐ shēng yī qín yě 。bú rú yīn ér lì zhī 。”chén wáng nǎi qiǎn shǐ zhě hè zhào ,ér xǐ xì wǔ chén děng jiā shǔ gōng zhōng ,ér fēng ěr zǐ zhāng áo wéi chéng dōu jun1 ,qù zhào bīng ,jí rù guān 。zhào wáng jiāng xiàng xiàng yǔ móu yuē :“wáng wáng zhào ,fēi chǔ yì yě 。chǔ yǐ zhū qín ,bì jiā bīng yú zhào 。jì mò rú wú xī bīng ,shǐ shǐ běi xùn yàn dì yǐ zì guǎng yě 。zhào nán jù dà hé ,běi yǒu yàn 、dài ,chǔ suī shèng qín ,bú gǎn zhì zhào 。ruò chǔ bú shèng qín ,bì zhòng zhào 。zhào chéng qín zhī bì ,kě yǐ dé zhì yú tiān xià 。”zhào wáng yǐ wéi rán ,yīn bú xī bīng ,ér qiǎn gù shàng gǔ zú shǐ hán guǎng jiāng bīng běi xùn yàn dì 。

    yàn gù guì rén háo jié wèi hán guǎng yuē :“chǔ yǐ lì wáng ,zhào yòu yǐ lì wáng 。yàn suī xiǎo ,yì wàn chéng zhī guó yě ,yuán jiāng jun1 lì wéi yàn wáng 。”hán guǎng yuē :“guǎng mǔ zài zhào ,bú kě 。”yàn rén yuē :“zhào fāng xī yōu qín ,nán yōu chǔ ,qí lì bú néng jìn wǒ 。qiě yǐ chǔ zhī jiāng ,bú gǎn hài zhào wáng jiāng xiàng zhī jiā ,zhào dú ān gǎn hài jiāng jun1 zhī jiā !”hán guǎng yǐ wéi rán ,nǎi zì lì wéi yàn wáng 。jū shù yuè ,zhào fèng yàn wáng mǔ jí jiā shǔ guī zhī yàn 。

    dāng cǐ zhī shí ,zhū jiāng zhī xùn dì zhě ,bú kě shèng shù 。zhōu shì běi xùn dì zhì dí ,dí rén tián dān shā dí lìng ,zì lì wéi qí wáng ,yǐ qí fǎn jī zhōu shì 。shì jun1 sàn ,hái zhì wèi dì ,yù lì wèi hòu gù níng líng jun1 jiù wéi wèi wáng 。shí jiù zài chén wáng suǒ ,bú dé zhī wèi 。wèi dì yǐ dìng ,yù xiàng yǔ lì zhōu shì wéi wèi wáng ,zhōu shì bú kěn 。shǐ zhě wǔ fǎn ,chén wáng nǎi lì níng líng jun1 jiù wéi wèi wáng ,qiǎn zhī guó 。zhōu shì zú wéi xiàng 。

    jiāng jun1 tián zāng děng xiàng yǔ móu yuē :“zhōu zhāng jun1 yǐ pò yǐ ,qín bīng dàn mù zhì ,wǒ wéi yíng yáng chéng fú néng xià ,qín jun1 zhì ,bì dà bài 。bú rú shǎo yí bīng ,zú yǐ shǒu yíng yáng ,xī jīng bīng yíng qín jun1 。jīn jiǎ wáng jiāo ,bú zhī bīng quán ,bú kě yǔ jì ,fēi zhū zhī ,shì kǒng bài 。”yīn xiàng yǔ jiǎo wáng lìng yǐ zhū wú shū ,xiàn qí shǒu yú chén wáng 。chén wáng shǐ shǐ cì tián zāng chǔ lìng yǐn yìn ,shǐ wéi shàng jiāng 。tián zāng nǎi shǐ zhū jiāng lǐ guī děng shǒu yíng yáng chéng ,zì yǐ jīng bīng xī yíng qín jun1 yú áo cāng 。yǔ zhàn ,tián zāng sǐ ,jun1 pò 。zhāng hán jìn bīng jī lǐ guī děng yíng yáng xià ,pò zhī ,lǐ guī děng sǐ 。

    yáng chéng rén dèng shuō jiāng bīng jū tán ,zhāng hán bié jiāng jī pò zhī ,dèng shuō jun1 sàn zǒu chén 。zhì rén wǔ xú jiāng bīng jū xǔ ,zhāng hán jī pò zhī ,wǔ xú jun1 jiē sàn zǒu chén 。chén wáng zhū dèng shuō 。

    chén wáng chū lì shí ,líng rén qín jiā ﹑zhì rén dǒng zēng ﹑fú lí rén zhū jī shí ﹑qǔ lǜ rén zhèng bù ﹑xú rén dīng jí děng jiē tè qǐ ,jiāng bīng wéi dōng hǎi shǒu qìng yú tán 。chén wáng wén ,nǎi shǐ wǔ píng jun1 pàn wéi jiāng jun1 ,jiān tán xià jun1 。qín jiā bú shòu mìng ,jiā zì lì wéi dà sī mǎ ,è shǔ wǔ píng jun1 。gào jun1 lì yuē :“wǔ píng jun1 nián shǎo ,bú zhī bīng shì ,wù tīng !”yīn jiǎo yǐ wáng mìng shā wǔ píng jun1 pàn 。

    zhāng hán yǐ pò wǔ xú ,jī chén ,zhù guó fáng jun1 sǐ 。zhāng hán yòu jìn bīng jī chén xī zhāng hè jun1 。chén wáng chū jiān zhàn ,jun1 pò ,zhāng hè sǐ 。

    là yuè ,chén wáng zhī rǔ yīn ,hái zhì xià chéng fù ,qí yù zhuāng jiǎ shā yǐ jiàng qín 。chén shèng zàng dàng ,shì yuē yǐn wáng 。

    chén wáng gù juān rén jiāng jun1 lǚ chén wéi cāng tóu jun1 ,qǐ xīn yáng ,gōng chén xià zhī ,shā zhuāng jiǎ ,fù yǐ chén wéi chǔ 。

    chū ,chén wáng zhì chén ,lìng zhì rén sòng liú jiāng bīng dìng nán yáng ,rù wǔ guān 。liú yǐ xùn nán yáng ,wén chén wáng sǐ ,nán yáng fù wéi qín 。sòng liú bú néng rù wǔ guān ,nǎi dōng zhì xīn cài ,yù qín jun1 ,sòng liú yǐ jun1 jiàng qín 。qín chuán liú zhì xián yáng ,chē liè liú yǐ xùn 。

    qín jiā děng wén chén wáng jun1 pò chū zǒu ,nǎi lì jǐng jū wéi chǔ wáng ,yǐn bīng zhī fāng yǔ ,yù jī qín jun1 dìng táo xià 。shǐ gōng sūn qìng shǐ qí wáng ,yù yǔ bìng lì jù jìn 。qí wáng yuē :“wén chén wáng zhàn bài ,bú zhī qí sǐ shēng ,chǔ ān dé bú qǐng ér lì wáng !”gōng sūn qìng yuē :“qí bú qǐng chǔ ér lì wáng ,chǔ hé gù qǐng qí ér lì wáng !qiě chǔ shǒu shì ,dāng lìng yú tiān xià 。”tián dān zhū shā gōng sūn qìng 。

    qín zuǒ yòu xiào fù gōng chén ,xià zhī 。lǚ jiāng jun1 zǒu ,shōu bīng fù jù 。pó dào dāng yáng jun1 qíng bù zhī bīng xiàng shōu ,fù jī qín zuǒ yòu xiào ,pò zhī qīng bō ,fù yǐ chén wéi chǔ 。huì xiàng liáng lì huái wáng sūn xīn wéi chǔ wáng 。

    chén shèng wáng fán liù yuè 。yǐ wéi wáng ,wáng chén 。qí gù rén cháng yǔ yòng gēng zhě wén zhī ,zhī chén ,kòu gōng mén yuē :“wú yù jiàn shè 。”gōng mén lìng yù fù zhī 。zì biàn shù ,nǎi zhì ,bú kěn wéi tōng 。chén wáng chū ,zhē dào ér hū shè 。chén wáng wén zhī ,nǎi zhào jiàn ,zǎi yǔ jù guī 。rù gōng ,jiàn diàn wū wéi zhàng ,kè yuē :“huǒ yí !shè zhī wéi wáng chén chén zhě !”chǔ rén wèi duō wéi huǒ ,gù tiān xià chuán zhī ,huǒ shè wéi wáng ,yóu chén shè shǐ 。kè chū rù yù yì fā shū ,yán chén wáng gù qíng 。huò shuō chén wáng yuē :“kè yú wú zhī ,zhuān wàng yán ,qīng wēi 。”chén wáng zhǎn zhī 。zhū chén wáng gù rén jiē zì yǐn qù ,yóu shì wú qīn chén wáng zhě 。chén wáng yǐ zhū fáng wéi zhōng zhèng ,hú wǔ wéi sī guò ,zhǔ sī qún chén 。zhū jiāng xùn dì ,zhì ,lìng zhī bú shì zhě ,xì ér zuì zhī ,yǐ kē chá wéi zhōng 。qí suǒ bú shàn zhě ,fú xià lì ,zhé zì zhì zhī 。chén wáng xìn yòng zhī 。zhū jiāng yǐ qí gù bú qīn fù ,cǐ qí suǒ yǐ bài yě 。

    chén shèng suī yǐ sǐ ,qí suǒ zhì qiǎn hóu wáng jiāng xiàng jìng wáng qín ,yóu shè shǒu shì yě 。gāo zǔ shí wéi chén shè zhì shǒu yí sān shí jiā dàng ,zhì jīn xuè shí 。

    chǔ xiān shēng yuē :dì xíng xiǎn zǔ ,suǒ yǐ wéi gù yě ;bīng gé xíng fǎ ,suǒ yǐ wéi zhì yě 。yóu wèi zú shì yě 。fū xiān wáng yǐ rén yì wéi běn ,ér yǐ gù sāi wén fǎ wéi zhī yè ,qǐ bú rán zāi !wú wén jiǎ shēng zhī chēng yuē :

    “qín xiào gōng jù yáo hán zhī gù ,yōng yōng zhōu zhī dì ,jun1 chén gù shǒu ,yǐ kuī zhōu shì ,yǒu xí juàn tiān xià 、bāo jǔ yǔ nèi 、náng kuò sì hǎi zhī yì ,bìng tūn bā huāng zhī xīn 。dāng shì shí yě ,shāng jun1 zuǒ zhī ,nèi lì fǎ dù ,wù gēng zhī ,xiū shǒu zhàn zhī jù ;wài lián héng ér dòu zhū hóu 。yú shì qín rén gǒng shǒu ér qǔ xī hé zhī wài 。

    “xiào gōng jì méi ,huì wén 、wǔ 、zhāo méng gù yè yīn yí cè ,nán qǔ hàn zhōng ,xī jǔ bā shǔ ,dōng gē gāo yú zhī dì ,shōu yào hài zhī jun4 。zhū hóu kǒng jù ,huì méng ér móu ruò qín ,bú ài zhēn qì 、zhòng bǎo 、féi ráo zhī dì ,yǐ zhì tiān xià zhī shì ,hé cóng dì jiāo ,xiàng yǔ wéi yī 。dāng cǐ zhī shí ,qí yǒu mèng cháng ,zhào yǒu píng yuán ,chǔ yǒu chūn shēn ,wèi yǒu xìn líng 。cǐ sì jun1 zhě ,jiē míng zhì ér zhōng xìn ,kuān hòu ér ài rén ,zūn xián ér zhòng shì ,yuē cóng lí héng ,jiān hán 、wèi 、yàn 、zhào 、sòng 、wèi 、zhōng shān zhī zhòng 。yú shì liù guó zhī shì ,yǒu níng yuè 、xú shàng 、sū qín 、dù hè zhī shǔ wéi zhī móu ,qí míng 、zhōu zuì 、chén zhěn 、zhào huá 、lóu huǎn 、zhái jǐng 、sū lì 、lè yì zhī tú tōng qí yì ,wú qǐ 、sūn bìn 、dài tuó 、ní liáng 、wáng liào 、tián jì 、lián pō 、zhào shē zhī lún zhì qí bīng 。cháng yǐ shí bèi zhī dì ,bǎi wàn zhī zhòng ,kòu guān ér gōng qín 。qín rén kāi guān ér yán dí ,jiǔ guó zhī shī qūn xún dùn táo ér bú gǎn jìn 。qín wú wáng shǐ yí zú zhī fèi ,ér tiān xià zhū hóu yǐ kùn yǐ 。yú shì cóng sàn yuē jiě ,zhēng gē dì yǐ lù qín 。qín yǒu yú lì ér zhì qí bì ,zhuī wáng zhú běi ,fú shī bǎi wàn ,liú xuè piāo lǔ 。yīn lì chéng biàn ,zǎi gē tiān xià ,fèn liè hé shān 。qiáng guó qǐng fú ,ruò guó rù cháo 。

    “shī jí xiào wén wáng 、zhuāng xiāng wáng ,xiǎng guó zhī rì qiǎn ,guó jiā wú shì 。

    “jí zhì shǐ huáng ,fèn liù shì zhī yú liè ,zhèn zhǎng cè ér yù yǔ nèi ,tūn èr zhōu ér wáng zhū hóu ,lǚ zhì zūn ér zhì liù hé ,zhí qiāo pǔ yǐ biān chī tiān xià ,wēi zhèn sì hǎi 。nán qǔ bǎi yuè zhī dì ,yǐ wéi guì lín 、xiàng jun4 。bǎi yuè zhī jun1 ,fǔ shǒu xì jǐng ,wěi mìng xià lì 。nǎi shǐ méng tián běi zhù zhǎng chéng ér shǒu fān lí ,què xiōng nú qī bǎi yú lǐ 。hú rén bú gǎn nán xià ér mù mǎ ,shì bú gǎn wān gōng ér bào yuàn 。yú shì fèi xiān wáng zhī dào ,fán bǎi jiā zhī yán ,yǐ yú qián shǒu ;huī míng chéng ,shā háo jun4 ,shōu tiān xià zhī bīng jù zhī xián yáng ,xiāo fēng dī ,zhù yǐ wéi jīn rén shí èr ,yǐ ruò tiān xià zhī mín 。rán hòu jiàn huá wéi chéng ,yīn hé wéi chí ,jù yì zhàng zhī chéng 、lín bú cè zhī xī yǐ wéi gù 。liáng jiāng jìn nú ,shǒu yào hài zhī chù ;xìn chén jīng zú ,chén lì bīng ér shuí hé 。tiān xià yǐ dìng ,shǐ huáng zhī xīn ,zì yǐ wéi guān zhōng zhī gù ,jīn chéng qiān lǐ ,zǐ sūn dì wáng wàn shì zhī yè yě 。

    “shǐ huáng jì méi ,yú wēi zhèn yú shū sú 。 rán chén shè wèng yǒu shéng shū zhī zǐ ,máng lì zhī rén ,ér qiān xǐ zhī tú yě ;cái néng bú jí zhōng rén ,fēi yǒu zhòng ní 、mò zhái zhī xián ,táo zhū 、yī dùn zhī fù 。niè zú háng wǔ zhī jiān ,juè qǐ qiān mò zhī zhōng ,lǜ bà sàn zhī zú ,jiāng shù bǎi zhī zhòng ,zhuǎn ér gōng qín ,zhǎn mù wéi bīng ,jiē gān wéi qí ,tiān xià yún jí ér xiǎng yīng ,yíng liáng ér jǐng cóng 。shān dōng háo jun4 suí bìng qǐ ér wáng qín zú yǐ 。

    “qiě fū tiān xià fēi xiǎo ruò yě ,yōng zhōu zhī dì ,yáo hán zhī gù ,zì ruò yě ;chén shè zhī wèi ,fēi zūn yú qí 、chǔ 、yàn 、zhào 、hán 、wèi 、sòng 、wèi 、zhōng shān zhī jun1 yě ;chú yōu jí jīn ,bú tiǎn yú gōu jǐ zhǎng shā yě ;shì shù zhī zhòng ,fēi kàng yú jiǔ guó zhī shī yě ;shēn móu yuǎn lǜ ,háng jun1 yòng bīng zhī dào ,fēi jí xiàng shí zhī shì yě 。rán ér chéng bài yì biàn ,gōng yè xiàng fǎn 。shì shǐ shān dōng zhī guó yǔ chén shè dù zhǎng jié dà ,bǐ quán liàng lì ,zé bú kě tóng nián ér yǔ yǐ 。rán qín yǐ qū qū zhī dì ,zhì wàn chéng zhī shì ,xù bā zhōu ér cháo tóng liè ,bǎi yǒu yú nián yǐ 。rán hòu yǐ liù hé wéi jiā ,yáo hán wéi gōng 。yī fū zuò nán ér qī miào huī ,shēn sǐ rén shǒu ,wéi tiān xià xiào zhě ,hé yě ?rén yì bú shī ér gōng shǒu zhī shì yì yě 。”

    【suǒ yǐn shù zàn 】tiān xià xiōng xiōng ,hǎi nèi fá zhǔ ,jǐ lù zhēng jié ,zhān wū yuán chù 。chén shèng shǒu shì ,jué hào zhāng chǔ 。guǐ guài shì píng ,hóng hú zì xǔ 。gě yīng dōng xià ,zhōu wén xī jù 。shǐ qīn zhū fáng ,yòu rèn hú wǔ 。huǒ yí jiàn shā ,fù xīn bú yǔ 。zhuāng jiǎ hé rén ,fǎn shì chéng fù !

  • 作者:诸葛亮 朝代:魏晋

    臣亮言:先帝创业未半而中道崩殂,今天下三分,益州疲弊,此诚危急存亡之秋也。然侍卫之臣不懈于内,忠志之士忘身于外者,盖追先帝之殊遇,欲报之于陛下也。诚宜开张圣听,以光先帝遗德,恢弘志士之气,不宜妄自菲薄,引喻失义,以塞忠谏之路也。

    宫中府中,俱为一体;陟罚臧否,不宜异同:若有作奸犯科及为忠善者,宜付有司论其刑赏,以昭陛下平明之理;不宜偏私,使内外异法也。

    侍中、侍郎郭攸之、费祎、董允等,此皆良实,志虑忠纯,是以先帝简拔以遗陛下:愚以为宫中之事,事无大小,悉以咨之,然后施行,必能裨补阙漏,有所广益。

    将军向宠,性行淑均,晓畅军事,试用于昔日,先帝称之曰“能”,是以众议举宠为督:愚以为营中之事,悉以咨之,必能使行阵和睦,优劣得所。

    亲贤臣,远小人,此先汉所以兴隆也;亲小人,远贤臣,此后汉所以倾颓也。先帝在时,每与臣论此事,未尝不叹息痛恨于桓、灵也。侍中、尚书、长史、参军,此悉贞良死节之臣,愿陛下亲之、信之,则汉室之隆,可计日而待也。

    臣本布衣,躬耕于南阳,苟全性命于乱世,不求闻达于诸侯。先帝不以臣卑鄙,猥自枉屈,三顾臣于草庐之中,咨臣以当世之事,由是感激,遂许先帝以驱驰。后值倾覆,受任于败军之际,奉命于危难之间:尔来二十有一年矣。

    先帝知臣谨慎,故临崩寄臣以大事也。受命以来,夙夜忧叹,恐托付不效,以伤先帝之明;故五月渡泸,深入不毛。今南方已定,兵甲已足,当奖率三军,北定中原,庶竭驽钝,攘除奸凶,兴复汉室,还于旧都。此臣所以报先帝而忠陛下之职分也。至于斟酌损益,进尽忠言,则攸之、祎、允之任也。

    愿陛下托臣以讨贼兴复之效,不效,则治臣之罪,以告先帝之灵。若无兴德之言,则责攸之、祎、允等之慢,以彰其咎;陛下亦宜自谋,以咨诹善道,察纳雅言,深追先帝遗诏。臣不胜受恩感激。

    今当远离,临表涕零,不知所言。

    chén liàng yán :xiān dì chuàng yè wèi bàn ér zhōng dào bēng cú ,jīn tiān xià sān fèn ,yì zhōu pí bì ,cǐ chéng wēi jí cún wáng zhī qiū yě 。rán shì wèi zhī chén bú xiè yú nèi ,zhōng zhì zhī shì wàng shēn yú wài zhě ,gài zhuī xiān dì zhī shū yù ,yù bào zhī yú bì xià yě 。chéng yí kāi zhāng shèng tīng ,yǐ guāng xiān dì yí dé ,huī hóng zhì shì zhī qì ,bú yí wàng zì fēi báo ,yǐn yù shī yì ,yǐ sāi zhōng jiàn zhī lù yě 。

    gōng zhōng fǔ zhōng ,jù wéi yī tǐ ;zhì fá zāng fǒu ,bú yí yì tóng :ruò yǒu zuò jiān fàn kē jí wéi zhōng shàn zhě ,yí fù yǒu sī lùn qí xíng shǎng ,yǐ zhāo bì xià píng míng zhī lǐ ;bú yí piān sī ,shǐ nèi wài yì fǎ yě 。

    shì zhōng 、shì láng guō yōu zhī 、fèi yī 、dǒng yǔn děng ,cǐ jiē liáng shí ,zhì lǜ zhōng chún ,shì yǐ xiān dì jiǎn bá yǐ yí bì xià :yú yǐ wéi gōng zhōng zhī shì ,shì wú dà xiǎo ,xī yǐ zī zhī ,rán hòu shī háng ,bì néng bì bǔ què lòu ,yǒu suǒ guǎng yì 。

    jiāng jun1 xiàng chǒng ,xìng háng shū jun1 ,xiǎo chàng jun1 shì ,shì yòng yú xī rì ,xiān dì chēng zhī yuē “néng ”,shì yǐ zhòng yì jǔ chǒng wéi dū :yú yǐ wéi yíng zhōng zhī shì ,xī yǐ zī zhī ,bì néng shǐ háng zhèn hé mù ,yōu liè dé suǒ 。

    qīn xián chén ,yuǎn xiǎo rén ,cǐ xiān hàn suǒ yǐ xìng lóng yě ;qīn xiǎo rén ,yuǎn xián chén ,cǐ hòu hàn suǒ yǐ qīng tuí yě 。xiān dì zài shí ,měi yǔ chén lùn cǐ shì ,wèi cháng bú tàn xī tòng hèn yú huán 、líng yě 。shì zhōng 、shàng shū 、zhǎng shǐ 、cān jun1 ,cǐ xī zhēn liáng sǐ jiē zhī chén ,yuàn bì xià qīn zhī 、xìn zhī ,zé hàn shì zhī lóng ,kě jì rì ér dài yě 。

    chén běn bù yī ,gōng gēng yú nán yáng ,gǒu quán xìng mìng yú luàn shì ,bú qiú wén dá yú zhū hóu 。xiān dì bú yǐ chén bēi bǐ ,wěi zì wǎng qū ,sān gù chén yú cǎo lú zhī zhōng ,zī chén yǐ dāng shì zhī shì ,yóu shì gǎn jī ,suí xǔ xiān dì yǐ qū chí 。hòu zhí qīng fù ,shòu rèn yú bài jun1 zhī jì ,fèng mìng yú wēi nán zhī jiān :ěr lái èr shí yǒu yī nián yǐ 。

    xiān dì zhī chén jǐn shèn ,gù lín bēng jì chén yǐ dà shì yě 。shòu mìng yǐ lái ,sù yè yōu tàn ,kǒng tuō fù bú xiào ,yǐ shāng xiān dì zhī míng ;gù wǔ yuè dù lú ,shēn rù bú máo 。jīn nán fāng yǐ dìng ,bīng jiǎ yǐ zú ,dāng jiǎng lǜ sān jun1 ,běi dìng zhōng yuán ,shù jié nú dùn ,rǎng chú jiān xiōng ,xìng fù hàn shì ,hái yú jiù dōu 。cǐ chén suǒ yǐ bào xiān dì ér zhōng bì xià zhī zhí fèn yě 。zhì yú zhēn zhuó sǔn yì ,jìn jìn zhōng yán ,zé yōu zhī 、yī 、yǔn zhī rèn yě 。

    yuàn bì xià tuō chén yǐ tǎo zéi xìng fù zhī xiào ,bú xiào ,zé zhì chén zhī zuì ,yǐ gào xiān dì zhī líng 。ruò wú xìng dé zhī yán ,zé zé yōu zhī 、yī 、yǔn děng zhī màn ,yǐ zhāng qí jiù ;bì xià yì yí zì móu ,yǐ zī zōu shàn dào ,chá nà yǎ yán ,shēn zhuī xiān dì yí zhào 。chén bú shèng shòu ēn gǎn jī 。

    jīn dāng yuǎn lí ,lín biǎo tì líng ,bú zhī suǒ yán 。